Ból nerek to złudzenie, bo kiedy nerki są chore, wcale nie bolą. Bóle występujące w okolicy nerek tak naprawdę mają swe źródło gdzie indziej. Mogą oznaczać ucisk na korzonki nerwowe albo schorzenie kręgosłupa. Wyjątek stanowi atak kamicy nerkowej, który przynajmniej raz w życiu przeżywa co czwarty Polak. O chorobach nerek mówi się coraz częściej nie tylko dlatego, że są bardzo powszechnym schorzeniem, ale i dlatego, że są nowe możliwości ich leczenia i diagnozowania. Dzięki temu można wcześniej rozpoznawać choroby i skuteczniej leczyć nerki.

Jest bardzo wiele różnorodnych chorób nerek. Upraszczając problem, można je podzielić na dwie podstawowe grupy:

• do pierwszej można zaliczyć te, które początkowo nie dają dolegliwości. Są to przede wszystkim skutki źle leczonych angin czy przeziębień, które zakłócają pracę układu immunologicznego,
• do drugiej grupy schorzeń nerek można zaliczyć te, które objawiają się bólem. Są to zakażenia dróg moczowych lub kamice nerkowe. Charakteryzują się bólami w dole brzucha lub okolicy lędźwiowej, bolesnym oddawaniem moczu.

Przewlekłą chorobą nerek nazywane jest każde uszkodzenie nerek, które utrzymuje się dłużej niż 3 miesiące. O uszkodzeniu nerek świadczy obecność nieprawidłowości:

• w badaniu moczu (białkomocz lub krwiomocz),
• w badaniach obrazowych nerek (np. torbiele),
• upośledzenie czynności nerek, na które wskazuje zmniejszenie przesączania kłębuszkowego (tzw. GFR) poniżej 60 mililitrów na minutę.

Profil nerkowy to badania krwi i moczu, które pozwalają ocenić pracę nerek. Na profil nerkowy składa się badanie stężenia: elektrolitów (sodu i potasu), mocznika, kreatyniny, kwasu moczowego i badanie ogólne moczu.

Elektrolity (sód, potas) – pierwiastki te odpowiadają za równowagę wodno-elektrolitową organizmu. Wzrost stężenia sodu (hipernatremia) może być spowodowany m.in. nadmierną utratą czystej wody przez nerki.
Mocznik to główny azotowy produkt degradacji białek, który jest usuwany z organizmu zwłaszcza przez nerki. Podwyższony poziom mocznika w surowicy może świadczyć m.in. o ostrej lub przewlekłej niewydolności nerek.
Kwas moczowy jest końcowym produktem metabolizmu zasad purynowych. Wzrost poziomu kwasu moczowego może wskazywać m.in. na niewydolność nerek czy kamicę nerkową.
Badanie ogólne moczu zakłada ocenę barwy, przejrzystości, ciężaru właściwego i pH moczu, a także wykrycie obecności elementów niepożądanych w moczu, takich jak m.in. białko, krew, glukoza.
Kreatynina to produkt przemiany kreatyny – związku azotu znajdującego się w tkankach, który jest wydalany z organizmu z moczem. Wzrost poziomu kreatyniny może wskazywać na ostrą niewydolność nerek wywołaną wstrząsem, zastojem moczu.

Jest powszechnie wykonywanym badaniem obrazowym. Wskazaniem do jego wykonania może być nie tylko diagnostyka chorób układu moczowego, ale także inne choroby mogące powodować zmiany w obrębie jamy brzusznej. Najczęstsze wskazania to: nieprawidłowe wyniki ogólnego badania moczu, bóle brzucha, nadbrzusza i okolicy lędźwiowej.

Nietrzymanie moczu, według jednej z najprostszych definicji, polega na jego nie- kontrolowanym wycieku z pęcherza. Do głównych przyczyn należą:

1. Niska podatność ścian pęcherza. Objawami są: częstomocz, parcia naglące.
2. Niewydolność cewkowego mechanizmu zwieraczowego. Objawem jest wysiłkowe nietrzymanie moczu.
3. Nietrzymanie z przepełnienia.
4. Nietrzymanie pozazwieraczowe, stały wyciek moczu. 5.Postacie mieszane.

Kluczowe znaczenie w rozpoznaniu przyczyn nietrzymania moczu mają dokładnie zebrany wywiad i badanie pacjenta.

1. Od kiedy występuje nietrzymanie moczu?
2. Co powoduje epizody nietrzymania (kaszel, schylenia, dźwiganie, parcia naglące, czy wyciek jest bezwiedny, stały)? 3.Czy pacjent moczy się w nocy?
3. Jaki jest okres suchości w ciągu dnia? 5.Liczba podpasek zużywanych w ciągu doby?

Bardzo pomocny w wywiadzie jest kalendarz mikcji, w którym przez minimum dobę, a najlepiej przez 2-3, pacjent zapisuje godzinę oddania moczu, porcję moczu w mililitrach, epizody nietrzymania i co je spowodowało, oraz ilość wypi- tych płynów.

Polega na nauce świadomego kurczenia i świadomej relaksacji mięśni dna miednicy. Aparatura biofeedbacku składa się z: modułu zbierania informacji na temat pożądanej pracy mięśni (sonda dopochwowa), modułu zbierania informacji na temat pracy mięśni „niepożądanych”, na przykład mm. przywodzicieli, mm. brzucha, modułu transmisji zebranych informacji i modułu zdolnego przetworzyć informacje w sygnały wizualne lub dźwiękowe.

Włókna mięśniowe typu I reagują na stymulację w zakresie częstotliwości 10-25 Hz, natomiast włókna mięśniowe typu II najlepiej reagują na częstotliwość 35-50 Hz. Wzmocnienie mięśni uzyskuje się, stosując częstotliwości wpływające na włókna typu II (co jest szczególnie korzystne przy SUI). W przypadku zespołu pęcherza nadreaktywnego pozytywny wpływ wywiera stymulacja o częstotliwości 10 Hz. Brak reakcji mięśnia na zadany bodziec pozwala również na określenie przyczyny nietrzymania moczu.

Badanie urodynamiczne to badanie urologiczne, dzięki któremu można ocenić: czas trwania oddawania moczu, ilość wypływającego moczu, ciśnienie we wnętrzu pęcherza moczowego i odbytnicy oraz napięcie mięśni zwieraczy.

U pacjentów z przerostem gruczołu krokowego nietrzymanie moczu może być wynikiem dużej przeszkody z zaleganiem, jak również wynikiem niestabilnego pęcherza, co bywa reakcją na przeszkodę. Leczenie polega na usunięciu prze- szkody. Jeśli nadal utrzymuje się niestabilność, wprowadzamy leczenie farmakologiczne.