VAS – Visual Analogue Scale – wizualna skala analogowa
Umożliwia pacjentowi sprecyzowanie poziomu bólu w skali od 0 do 10, gdzie
0 oznacza całkowity brak bólu, a 10 – maksymalny, możliwy do wyobrażenia.

Badanie powtarzane cyklicznie umożliwia ocenę skuteczności leczenia przeciwbólowego.

W dokumentacji medycznej skala ta bardzo często przybiera postać linijki z odpowiednimi oznaczeniami.

Skala Laitinena jest kolejnym subiektywnym i punktowym narzędziem służącym do oceny poziomu bólu.

Pacjenci mają możliwość oceny czterech wskaźników:

• Nasilenia bólu.
• Częstotliwości występowania bólu.
• Częstotliwości zażywania środków przeciwbólowych. • Ograniczenia aktywności ruchowej.

Każdemu ze wskaźników przypisuje się punkty od 0 do 4, gdzie 0 oznacza brak problemu, a 4 – maksymalny problem.

Zostały również opracowane skale wielowymiarowe w postaci kwestionariuszy, służących do oceny stopnia nasilenia bólu oraz wpływu bólu przewlekłego na różne aspekty funkcjonowania chorego, aktywność fizyczną, samopoczucie i jakość życia.

Został opracowany w celu oceny stopnia niepełnosprawności spowodowanej bólem kręgosłupa w odcinku piersiowo-lędźwiowym. Jest to standardowy kwestio- nariusz oceniający wpływ bólu kręgosłupa na funkcjonowanie pacjenta w codzien- nych czynnościach. Ocenia również efektywność zastosowanego leczenia.
Pacjent wypełnia kwestionariusz samodzielnie, udzielając odpowiedzi na 10 pytań dotyczących: stopnia nasilenia bólu i zmienności w czasie, podnoszenia przed- miotów, siedzenia, spania, podróżowania, pielęgnacji, chodzenia, stania, życia towarzyskiego oraz zmiany nasilenia bólu.
W każdej z sekcji kwestionariusza pacjent wybiera tylko jedną, najlepiej opisującą aktualne dolegliwości odpowiedź, punktowaną w zależności od ciężkości w zakresie od 0 do 5 pkt. Maksymalna liczba punktów wynosi 50.

Został opracowany w celu oceny wpływu bólu dolnego odcinka kręgosłupa na funkcjonowanie pacjenta. Kwestionariusz zawiera sformułowania zwykle uży- wane przez pacjentów do opisu swojego codziennego życia z bólem dolnego odcinka kręgosłupa. W skład kwestionariusza wchodzą 24 zdania, dotyczące czynności dnia codziennego, których wykonywanie może zaburzać ból.
Pacjent wypełnia kwestionariusz samodzielnie, poprzez wybranie zdań najlepiej opisujących jego funkcjonowanie w dniu wypełniania kwestionariusza (maksymalnie może wybrać 24 zdania). Skala ta pozwala również oceniać skuteczność zastosowanego leczenia (np. operacyjnego).

Służy do oceny bólu u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych lub biodrowych, ale może również zostać wykorzystana u pacjentów z innymi schorzeniami narządu ruchu. Skala służy do oceny postępu choroby zwyrodnieniowej oraz skuteczności leczenia przyczynowego i objawowego. Jest to jeden z najczęściej stosowanych kwestionariuszy w ocenie schorzeń narządu ruchu.

Pacjent może wypełniać kwestionariusz samodzielnie, oceniając w 24 pytaniach następujące trzy aspekty:

• nasilenie bólu (5 pytań) – podczas chodzenia, wchodzenia po schodach, w nocy, podczas odpoczynku, obciążania stawu,
• sztywność zajętych stawów (2 pytania) – sztywność poranna, w ciągu dnia,
• funkcjonowanie fizyczne (17 pytań) – czynności codzienne: chodzenie po schodach, wstawanie, pochylanie się, stanie, chodzenie, wsiadanie do samochodu i wysiadanie z samochodu, robienie zakupów, ubieranie i zdejmowanie skarpet, wstawanie z łóżka, leżenie w łóżku, wchodzenie do wanny/wychodzenie z wanny, siedzenie, korzystanie z toalety, ciężkie prace domowe, lekkie prace domowe.

Stopień ciężkości bólu w każdym z elementów kwestionariusza może być oceniany w skali 0-4, stąd maksymalna możliwa do uzyskania liczba punktów wynosi 96: nasilenie bólu – 20, sztywność – 8, funkcjonowanie fizyczne – 68.

Został opracowany w celu oceny ilościowej i jakościowej doznań bólowych. Jest kwestionariuszem wielowymiarowym i pozwala na określenie emocjonalnego aspektu doznań pacjenta, umożliwiając całościową ocenę stanu pacjenta z uwzględnieniem elementów funkcjonowania psychicznego. Jest to jeden z najczęściej stosowanych kwestionariuszy w specjalistycznych poradniach leczenia bólu. Pozwala również nadzorować przebieg leczenia pacjenta z bólem przewlekłym, włącznie ze zmianami emocjonalnymi. Kwestionariusz składa się z rysunku bólu, skali NRS oraz 74 przymiotników odnoszących się do sensorycznego, emocjonalnego i poznawczego ocenianego aspektu doznań bólowych.

Jest to obecnie najczęściej używany kwestionariusz służący do oceny jakości życia związanej ze zdrowiem. Stosuje się go zwykle do porównywania różnych metod leczenia. Składa się z 36 pytań odnoszących się do sprawności fizycznej, odczuwanego bólu, poziomu energii, nastroju oraz wpływu stanu zdrowia na codzienne funkcjonowanie pacjenta.