Badanie funkcjonalne należy zacząć od oglądania stawu kolanowego:

• obserwując ocieplenie stawu, zaczerwienie, obrzęk, wysięk,
• mierząc temperaturę wokół stawu kolanowego,
• sprawdzając położenie rzepki (określenie, czy nie występuje przyparcie rzepki),
• obserwując zakresy ruchomości,
• sprawdzając opór końcowy (miękki, twardy),
• wykonując testy różnicujące uszkodzenie struktur:
  więzadła krzyżowego przedniego, tylnego, pobocznego bocznego i pobocznego przyśrodkowego, łąkotki (bocznej i przyśrodkowej). Łąkotka boczna częściej ulega uszkodzeniu z uwagi na mniejszą ruchomość występującą w wyniku połączenia jej z więzadłem podkolanowym.

Niestabilność rotacyjna przednio-boczna świadczy o uszkodzeniu więzadła krzyżowego przedniego z więzadłem bocznym piszczelowym. W celu jej zdiagnozowania wykonuje się test szuflady przedniej, w którym staw skokowy jest w rotacji wewnętrznej.

Niestabilność rotacyjna przednio-przyśrodkowa występuje przy uszkodzeniu więzadła krzyżowego przedniego z więzadłem przyśrodkowym piszczelowym oraz może dojść do uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej. Do jej diagnostyki służy test szuflady przedniej, w którym staw skokowy będzie w rotacji zewnętrznej.

Pacjent w leżeniu na plecach. Ze zgięcia 40° w stawie kolanowym prowadzi się ruch do wyprostu z rotacją podudzia na zewnątrz.

Interpretacja:
Przy kącie 20° kciuk utrzymywany za głową strzałki czuje przeskok do podwichnięcia przedniego piszczeli. Świadczy to o uszkodzeniu ACL

Pacjent leży na plecach, biodro i kolano zgięte do kąta 90°. Jedna ręka badającego obejmuje podudzie, a druga stabilizuje powyżej rzepki staw kolanowy, a następnie go uwalnia.

Interpretacja:
Przy uszkodzeniu tylnego więzadła krzyżowego piszczel opada grzbietowo (grzbietowo zwisa). Przy tym teście można unieść wyprostowaną kończynę dolną. Przy uszkodzeniu tylnego więzadła krzyżowego dochodzi do grzbietowego opadania piszczeli.

Pacjent leży na plecach. Jedna ręka koślawi staw kolanowy i wywiera nacisk osiowy na kończynę, druga zaś rotuje wewnętrznie goleń. Czynności te wykonywane sąɇpodczas naprzemiennych ruchów zgięcia i wyprostu.

Interpretacja:
Test jest dodatni, gdy przy pierwszych 10° ruchu dochodzi do podwichnięcia przedniego rotacyjnego bocznego kłykcia kości piszczelowej, a przy 20° – do redukcji podwichnięcia (działanie TIB). Dodatni test świadczy o uszkodzeniu ACL.

Pacjent w leżeniu tyłem, stawy kolanowy i biodrowy zgięte do kąta 90°. Jedną ręką obejmujemy staw kolanowy i wykonujemy koślawienie kolana, drugą ręką chwytamy za staw skokowy i rotujemy na zewnątrz lub do wewnątrz – w zależności od tego, którą łąkotkę chcemy sprawdzić. Terapeuta w tym położeniu wykonuje prostowanie kończyny dolnej.

Interpretacja:
Pojawienie się bólu przy prostowaniu, rotacji zewnętrznej świadczy o uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej, natomiast przy rotacji wewnętrznej wskazuje nam na uszkodzenie łąkotki bocznej.

Chód w kucki, ból w szparze stawu świadczy o patologii łąkotek.

Pacjent leży na plecach. Jedną ręką badający obejmuje zgięty do 90° staw kolanowy. Kciukiem i palcem wskazującym poddaje ocenie palpacyjnie boczną lub przyśrodkową szparę stawową. Drugą ręką obejmuje stopę i wykonuje rotację.

Interpretacja:
Bóle nad szparą stawową dowodzą o uszkodzeniu łąkotki. Przy uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej dolegliwości bólowe wzrastają w przyśrodkowej szparze stawowej w czasie rotacji zewnętrznej i prostowania stawu kolanowego.

Przy uszkodzeniu łąkotki bocznej dolegliwości bólowe wzrastają w bocznej szparze stawowej w czasie rotacji wewnętrznej i prostowania stawu kolanowego.

Pacjent w pozycji wyjściowej siadu tureckiego. Wykonujemy nacisk na zgięty i zrotowany staw kolanowy.

Interpretacja:
Wystąpienie bólu w okolicy przyśrodkowej szpary stawowej oznacza uszkodzenie rogu tylnego łąkotki.

Pacjent w leżeniu na plecach. Badający fiksuje jedną ręką zgięty staw kolanowy, a drugą ręką obejmuje staw skokowy i wykonuje szybkie rotacje na zewnątrz i do wewnątrz.

Interpretacja:
Dolegliwości bólowe po stronie przyśrodkowej podczas rotacji zewnętrznej świadczą o uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej, a po stronie bocznej przy rotacji wewnętrznej – o uszkodzeniu łąkotki bocznej.

Pacjent w pozycji leżenia na plecach ze stawem kolanowym zgiętym do ok. 10-15°. Terapeuta jedną ręką chwyta udo, a drugą, chwytając podudzie, pociąga je do przodu.

Interpretacja:
Przy uszkodzonym więzadle krzyżowym przednim można zauważyć nadmierny ruch kości piszczelowej względem kości udowej.

Pacjent leży na plecach, terapeuta od strony dogłowowej obejmuje zachyłek nadrzepkowy, a drugą ręką wywiera nacisk na rzepkę w kierunku uda albo wywierając niewielki ucisk w kierunku bocznym lub przyśrodkowym.

Interpretacja:
Sprężysty opór (balotowanie rzepki) świadczy o patologii i przemawia za obecnością płynu w jamie stawu.

Opracowanie:
Aleksandra Skomudek, Katarzyna Bogacz, Marcin Krajczy, Jan Szczegielniak