Wzrokowa ocena postawy ciała pozwala na określenie ustawienia poszczególnych elementów względem siebie oraz rozkład napięcia mięśniowego. Określenie wielkości tych zmian, czyli wad postawy, umożliwia kontrole rozwoju dziecka i postępy w działaniach terapeutycznych.
Okres wczesnoszkolny, nazywany również młodszym wiekiem szkolnym, charakteryzuje się intensywnym rozwojem psychicznym i fizycznym dziecka. Współczesna cywilizacja często wymaga siedzącego trybu życia, a powszechna komputeryzacja zniechęca dzieci do aktywności ruchowej. Dbałość o prawidłową postawę ciała, która stwarza optymalne warunki do rozwoju organizmu, powinna odbywać się na polu wczesnego wykrywania i zapobiegania wadom.
Wprowadzenie powszechnych programów profilaktycznych niesie ze sobą potrzebę stosowania prostego oraz ujednoliconego sposobu wykrywania wad, co może ułatwić karta wzrokowej oceny postawy ciała. Pozwala ona na prostą, stosunkową tanią i szybką analizę budowy ciała. Dodatkowym jej elementem są zalecenia dalszego sposobu postępowania z dzieckiem. Wzrokowa ocena postawy ciała pozwala na określenie ustawienia poszczególnych elementów względem siebie oraz rozkład napięcia mięśniowego. Określenie wielkości tych zmian, czyli wad postawy, umożliwia kontrolę rozwoju dziecka i postęp w działaniach terapeutycznych.
CECHY PRAWIDŁOWEJ POSTAWY CIAŁA:
Cechy charakteryzujące prawidłową postawę ciała:
- proste ustawienie głowy,
- fizjologiczne krzywizny kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej oraz proste ustawienie w płaszczyźnie czołowej,
- dobrze wysklepiona klatka piersiowa,
- prosto ustawiona miednica, podparta na głowach kości udowych,
- proste kończyny dolne z prawidłowo wysklepionymi stopami.
BADANIE POSTAWY
Badanie postawy obejmuje ocenę 16 poszczególnych elementów ciała:
- w płaszczyźnie czołowej (ustawienie przodem):
pion, ustawienie barków, ustawienie trójkątów talii, ustawienie miednicy, ustawienie kolan, - w płaszczyźnie czołowej (ustawienie tyłem):
pion, ustawienie łopatek, ocena garbu żebrowego, wysklepienie stóp, - w płaszczyźnie strzałkowej: ustawienie głowy, ustawienie barków, ustawienie łopatek, klatka piersiowa, brzuch, kifoza piersiowa, lordoza lędźwiowa.
SKALA PUNKTOWA
Skala punktowa wykorzystywana do oceny wielkości wady ocenianego elementu:
0 pkt – oznacza normę,
1 pkt – niewielkie odchylenie,
2 pkt – znaczne odchylenie,
3 pkt – duża wada postawy.
ZALECANY SPOSÓB POSTĘPOWANIA
Zalecany sposób postępowania na podstawie sumy punktów z oceny postawy ciała:
0-9 pkt
– postawa normalna, zalecana profilaktyka,
10-20 pkt
– niewielka wada postawy, zalecane profilaktyka i konsultacja u fizjoterapeuty,
≥ 21 pkt
– znaczna wada postawy, zalecana konsultacja specjalisty.
KRYTERIA OCENY
POSZCZEGÓLNYCH ELEMENTÓW CIAŁA:
- Płaszczyzna czołowa (ustawienie przodem):
- pion – głowa ustawiona nad klatką piersiową, linia mostka pokrywa się z pęp- kiem i środkiem spojenia łonowego,
- ustawienie barków – barki ustawione symetrycznie na tej samej wysokości,
- ustawienie trójkątów talii – trójkąty talii symetryczne, dobrze wysklepione na tej samej wysokości,
- ustawienie miednicy – kolce biodrowe przednie górne położone symetrycznie na tej samej wysokości,
- ustawienie kolan – kończynę proste, kolana i pięty przylegają do siebie:
- kolana szpotawe – kolana nie przylegają do siebie (ponad 1 cm),
- kolana koślawe – przyśrodkowe kostki oddalone od siebie (ponad 1 cm).
- Płaszczyzna czołowa (ustawienie tyłem)
- pion – linia wyrostków kolczystych pokrywa się ze środkiem szpary pośladkowej,
- ustawienie łopatek – kąty dolne ustawione symetrycznie względem kręgosłupa na tej samej wysokości,
- ocena garbu żebrowego – ocena kręgosłupa w pozycji skłonu w przód,
- wysklepienie stóp:
- nadmiernie wysklepiona – pogłębienie wydrążenia stopy, wysokie podbicie,
- płaska – obniżenie łuku podłużnego stopy,
- płasko-koślawa – obniżenie łuku podłużnego wraz ze skręceniem pięty na zewnątrz.
- Płaszczyzna strzałkowa
- ustawienie głowy – nos nie jest wysunięty poza pion, płatek ucha znajduje się nad barkiem,
- ustawienie barków – szczyt znajduje się na tylnej części szyi,
- ustawienie łopatek – łopatki tworzą jednolitą płaszczyznę pleców,
- klatka piersiowa – dobrze wysklepiona, najdalej wysunięta ku przodowi jest jej przednia ściana,
- brzuch płaski,
- kifoza piersiowa – łagodnie zarysowany kształt kifozy piersiowej,
- lordoza lędźwiowa – łagodnie zarysowany kształt lordozy lędźwiowej.
Opracowanie:
Bartosz Pańczyszak, Marcin Krajczy, Jacek Łuniewski, Katarzyna Bogacz, Jan Szczegielniak
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera już dziś!
