Terapia hiperbaryczna jest pomocna w leczeniu wielu rodzajów schorzeń ze względu na fakt, że jest to jedna z najbardziej skutecznych metod dostarczania tlenu do tkanek. Wysokie ciśnienie atmosferyczne niweluje fizjologiczne bariery tlenu w przenikaniu do komórek.

W trakcie leczenia pacjent odbywa serię sesji leczniczych w komorze hiperbarycznej, których ilość uzależniona jest od przyczyny będącej powodem skierowania na leczenie.

Tlen hiperbaryczny jest lekiem i jak każdy lek ma określone wskazania oraz przeciwwskazania do jego stosowania. W niektórych jednostkach chorobowych, np. zatrucie tlenkiem węgla, choroba dekompresyjna, zator gazowy, terapia tlenem hiperbarycznym jest podstawową formą terapii, natomiast w większości pozostałych stanowi leczenie wspomagające.

WSKAZANIA

Przebieg ostry

• choroba dekompresyjna
• zatory gazowe
• zatrucie tlenkiem węgla
• martwicze zakażenie tkanek miękkich (beztlenowe i mieszane) • ostre niedokrwienie tkanek miękkich
• uraz mięśniowo-szkieletowy • uraz wielonarządowy
• oparzenia termiczne
• nagła głuchota idiopatyczna

Przebieg przewlekły

• głuchota po urazie akustycznym
• trudno gojące się rany, zespół stopy cukrzycowej, martwica kikuta po amputacji • choroby o podłożu autoimmunologicznym
• zakażenia
• stany zapalne
• grzybica
• choroby układu nerwowego
• nadciśnienie tętnicze
• miażdżyca
• anemia
• obrzęki
• przewlekłe choroby skóry
• cukrzyca
• uszkodzenia popromienne
• martwice
• owrzodzenia
• przeszczepy z ryzykiem martwicy
• odleżyny
• ropnie
• niewydolność żylna

KOMORA HIPERBARYCZNA

Komora hiperbaryczna: wspomaga leczenie chorób obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego, poprawia zdolności komunikowania się, zdolności poznawcze, koncentrację, wspomaga pracę serca oraz leczenie wielu chorób układu pokarmowego.

Wykorzystywana jest także w kosmetyce i medycynie estetycznej. Udowodniono, że stosowanie hiperbarii tlenowej zmniejsza fotostarzenie skóry.

PRZECIWWSKAZANIA

Bezwzględne

• ostre stany gorączkowe
• infekcje dróg oddechowych, uszu, nosa i zatok
• nieleczona odma opłucnowa
• rozedma płuc
• ciąża
• klaustrofobia
• drgawki
• chemioterapia i niektóre leki, m.in.:
  • doksorubicyna (w połączeniu z terapią hiperbaryczną uszkadza mięsień sercowy)
  • bleomecyna (nasila toksyczne działanie tlenu na płuca)
  • cisplatyna (tlen hiperbaryczny nasila jego toksyczne działanie, hamując syntezę kolagenu i fibroblastów, co w konsekwencji powoduje opóźnienie gojenia ran)
  • disulfiram (hamuje syntezę dysmutazy ponadtlenkowej, osłabiając układ antyoksydacyjny człowieka)

Względne

• przebyte zabiegi operacyjne płuc lub kości skroniowej
• podwyższona temperatura ciała

OBJAWY NIEPOŻĄDANE

Sporadycznie, w trakcie leczenia mogą wystąpić objawy niepożądane, jak:

Zatrucie tlenem
uczucie podrażnienia krtani i tchawicy, obrzęk błon śluzowych nosa, ból krtani, niekontrolowany kaszel oraz zaburzenia oddychania

Problemy laryngologiczne
(ból uszu lub zatok, uraz ciśnieniowy ucha, w skrajnych sytuacjach może dojść do przerwania ciągłości błony bębenkowej)

Okulistyczne
(przejściowe zaburzenia ostrości widzenia, pogłębienie zaćmy, ograniczenie pola widzenia)

Hipoglikemia u pacjentów z cukrzycą

Inne, rzadko występujące powikłania:

• uraz ciśnieniowy płuc (odma płucna)
• uraz ciśnieniowy zatok przynosowych
• drgawki, które są wyrazem toksycznego działania tlenu na ośrodkowy układ nerwowy

Większości objawów niepożądanych można uniknąć lub zminimalizować ich skutki poprzez wnikliwe badanie i zebranie wywiadu medycznego podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia w komorze hiperbarycznej.
Należy również ściśle przestrzegać przedstawionych pacjentowi zasad postępowania i zaleceń personelu medycznego.