Obustronna całkowita endoprotezoplastyka stawu kolanowego a możliwości fizjoterapii

Warto zauważyć, że odsetek pacjentów poddających się BTKA ma tendencję wzrostową, szczególnie w grupie starszych pacjentów z zaawansowaną chorobą obu stawów kolanowych, którzy preferują jedną operację zamiast dwóch oddzielnych. W krajach takich jak Niemcy, Francja czy Wielka Brytania odsetek BTKA wśród wszystkich operacji endoprotez kolanowych wynosi około 15-20% (28). Wydaje się, że BTKA jest rozwiązaniem opłacalnym i bezpiecznym w porównaniu z dwuetapową TKA, ale w literaturze naukowej pojawiają się sprzeczne wyniki. Szeroka metaanaliza publikacji z lat 1966-2005 wykazała, że jednoczesna obustronna całkowita wymiana stawu kolanowego niesie ze sobą wyższe ryzyko poważnych powikłań kardiologicznych, płucnych i śmiertelności w porównaniu z zabiegiem jednostronnym (29). Ciekawe wnioski przedstawili Wan i wsp. (30), dowodząc, że obustronna endoprotezoplastyka na tym samym etapie może obniżyć koszty bez znaczącego pogorszenia profilu bezpieczeństwa i wydajności rehabilitacji. Nie wykazali oni znaczącej różnicy w częstości powikłań chirurgicznych, medycznych oraz częstości nieplanowanych ponownych przyjęć w ciągu 30 i 90 dni. Różnica w spadku hemoglobiny w przebiegu wydłużonego zabiegu była niewielka (mniej niż 1 g/dl) i według autorów mało prawdopodobna, aby była klinicznie istotna.

Chociaż coraz więcej dowodów wskazuje na bezpieczeństwo BTKA w tym samym stadium, to wśród sprzeczności dotyczących powikłań sercowo-płucnych zlecanie tego zabiegu jest nadal kontrowersyjne. Niemniej jednak należałoby się pochylić nad ustandaryzowaniem protokołów rehabilitacji w tym obszarze oraz wypracowaniem modelu postępowania po zabiegu BTKA. Mogłoby się to przyczynić do precyzyjniejszego monitorowania efektów rehabilitacji oraz stworzenia dedykowanych rekomendacji postępowania pooperacyjnego w przebiegu BTKA.

Podsumowanie

Zalety BTKA obejmują jedną sesję znieczulenia i jedno przyjęcie do szpitala oraz krótszy pobyt w szpitalu. Pomimo wyzwań związanych z obustronną procedurą wyniki długoterminowe są zazwyczaj pozytywne, a pacjenci mogą cieszyć się znaczną poprawą jakości życia. Kluczowe w tym przypadku są staranne zaplanowanie operacji, odpowiednia opieka pooperacyjna oraz intensywna rehabilitacja, które mogą zminimalizować ryzyko powikłań i przyspieszyć powrót do pełnej sprawności.

Pomimo możliwych trudności w początkowym etapie rehabilitacji zabieg BTKA wydaje się mieć korzystny wpływ na jakość życia pacjenta, ponieważ cały proces przechodzi on raz, a nie dwukrotnie, co ma miejsce w przypadku dwuetapowego zabiegu. Powyższe obserwacje wymagają potwierdzenia w badaniach naukowych, aby otrzymane wyniki były rzetelne i przyczyniły się do poprawy rehabilitacji w tym obszarze, idąc w parze z rozwojem technik chirurgicznych.

mgr Bartosz Pańczyszak, dr Jarosław Pasek
Collegium Medicum Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie,
Wydział Nauk o Zdrowiu i Fizjoterapii, 42-200 Częstochowa

Piśmiennictwo

1. Risager S.K., Arndt K.B., Abrahamsen C., Viberg B., Odgaard A., Lindberg- Larsen M.: Risk and Epidemiology of Periprosthetic Knee Fractures After Primary Total Knee Arthroplasty: A Nationwide Cohort Study. „J Arthroplasty”, 2024, 39 (10), 2615-20.
2. Daghestani H.N., Kraus V.B.: Inflammatory biomarkers in osteoarthritis. „Osteoarthritis Cartilage”, 2015, 23 (11), 1890-6.
3. Dubin J.A., Bains S.S., Paulson A.E., Monarrez R., Hameed D., Nace J., Mont M., Delanois R.E.: The Current Epidemiology of Revision Total Knee Arthroplasty in the United States From 2016 to 2022. „J Arthroplasty”, 2024, 39 (3), 760-5.
4. Tang X., Wang S., Zhan S., Niu J., Tao K., Zhang Y., Lin J.: The prevalence of symptomatic knee osteoarthritis in China: results from the China Health and Retirement Longitudinal Study. „Arthritis Rheum”, 2016, 68 (3), 648-53.
5. Liu L., Liu H., Zhang H., Song J., Zhang L.: Bilateral total knee arthroplasty: Simultaneous or staged? A systematic review and meta-analysis. „Medicine”, 2019, 98 (22), 15931.
6. Accatino G., Monzio Compagnoni A., Grassi F.A., Castelli A., Pasta G., Benazzo F., Rossi S.M.P., Jannelli E.: Bilateral Total Knee Arthroplasty (TKA) in a One-Stage Procedure Versus Two-Stage Procedure: A Retrospective Study. „Healthcare” (Basel), 2024, 12 (18), 1902.
7. Godziuk K., Prado C.M., Beaupre L, Jones C.A., Werle J.R., Forhan M.: A critical review of weight loss recommendations before total knee arthroplasty. „Joint Bone Spine”, 2021, 88 (2), 105114.
8. Gomez P.F., Morcuende J.: A historical and economic perspective on sir John Charnley, Chas F. Thackary limited, and the early arthroplasty industry. „Iowa Orthopedic Journal”, 2005, 25, 30.
9. Dall’Oca C., Ricci M., Vecchini E., Giannini N., Lamberti D., Tromponi C., Magnan B.: Evolution of TKA design. „Acta Bio Medica: Atenei Parmensis”, 88 (Suppl 2), 2017.
10. Schroeder L., Dunaway A., Dunaway D. A Comparison of Clinical Outcomes and Implant Preference of Patients with Bilateral TKA: One Knee with a Patient-Specific and One Knee with an Off-the-Shelf Implant. „JBJS Rev”, 2022, 10 (2), 1-8.
11. Chu S.K., Babu A.N., McCormick Z., Mathews A., Toledo S., Oswald M.: Outcomes of Inpatient Rehabilitation in Patients With Simultaneous Bilateral Total Knee Arthroplasty. „PMR”, 2016, 8 (8), 761-6.
12. Richardson M.K., Liu K.C., Mayfield C.K., Kistler N.M., Chris A.B., Heckmann N.D.: Complications and Safety of Simultaneous Bilateral Total Knee Arthroplasty: A Patient Characteristic and Comorbidity- Matched Analysis. „J Bone Joint Surg Am”, 2023, 105 (14), 1072-9.
13. Lee S.Y., Choi J.H., Kim S.R., Park Y.G., Lee H.J., Jeong W.: Functional outcomes and length of stay with early and high-intensity rehabilitation after simultaneous bilateral total knee arthroplasty. „J Back Musculoskelet Rehabil”, 2023, 36 (1), 107-15.
14. Powell R.S., Pulido P., Tauson M.S. et al.: Bilateral Versus Unilateral Total Knee Arthroplasty: A Comparison of Outcomes and Complications. „Orthopaedic Journal of Sports Medicine”, 2018, 6 (8), 642-9.
15. López C.: Complications of Bilateral Total Knee Arthroplasty: A Retrospective Study. „Acta Orthopaedica Belgica”, 2020, 86 (3), 359-65.
16. Canovas F., Dagneaux L.: Quality of life after total knee arthroplasty. „Orthopaedics & Traumatology: Surgery & Research”, 2018, 104 (1), 41-6.
17. Naylor J.M., Hart A., Harris I.A., Lewin A.M.: Variation in rehabilitation setting after uncomplicated total knee or hip arthroplasty: a call for evidence-based guidelines. „BMC Musculoskelet Disord”, 2019, 20, 214-18.
18. Mistry J.B., Elmallah R., Bhave A. et al.: Rehabilitative Guidelines after Total Knee Arthroplasty: A Review. „J Knee Surg.”, 2016, 29, 201-11.
19. Buhagiar A.M., Naylor J.M., Harris I., Xuan W., Kohler F., Wright R., Fortunato R.: Effect of Inpatient Rehabilitation vs a Monitored Home-Based Program on Mobility in Patients with Total Knee Arthroplasty. The HIHO Randomized Clinical Trial. „JAMA”, 2017, 317, 1037-46.
20. Takagawa S., Kobayashi N., Yukizawa Y., Oishi T., Tsuji M., Misumi T., Inaba Y.: Identifying factors predicting prolonged rehabilitation after simultaneous bilateral total knee arthroplasty: a retrospective observational study. „BMC Musculoskelet Disord”, 2021, 22 (1), 368-72.
21. lrawashdeh W., Eschweiler J., Migliorini F., El Mansy Y., Tingart M., Rath B.: Effectiveness of total knee arthroplasty rehabilitation programmes: a systematic review and meta-analysis. „J Rehabil Med”, 2021, 53 (6), 1-9.
22. Jette D.U., Hunter S.J., Burkett L., Langham B., Logerstedt D.S. et al.: American Physical Therapy Association. Physical Therapist Management of Total Knee Arthroplasty. „Phys Ther”, 2020, 100 (9), 1603-31.
23. Pasek J., Cieślar G., Motow-Czyż M., Sieroń A.: Wybrane metody fizykalne stosowane w leczeniu ambulatoryjnym. „Rehabilitacja w Praktyce”, 2018, 5, 68-73.
24. Pasek J., Sieroń A., Cieślar G.: Magnetostymulacja we współczesnej medycynie fizykalnej. „Rehabilitacja w Praktyce”, 2021, 2, 58-62.
25. Bade M.J., Struessel T., Dayton M., Foran J., Kim R.H., Miner T., Stevens‐ Lapsley J.E.: Early high‐intensity versus low‐intensity rehabilitation after total knee arthroplasty: a randomized controlled trial. „Arthritis Care & Research”, 2017, 69 (9), 1360-68.
26. Warren Jared A., Siddiqi A., Krebs V.E., Molloy R., Higuera C.A., Piuzzi N.S.: Bilateral Simultaneous Total Knee Arthroplasty May Not Be Safe Even in the Healthiest Patients. „The Journal of Bone and Joint Surgery”, 2021, 103 (4), 303-11.
27. Dávila Castrodad I.M., Recai T.M., Abraham M.M., Etcheson J.I., Mohamed N.S., Edalatpour A., Delanois R.E.: Rehabilitation protocols following total knee arthroplasty: a review of study designs and outcome measures. „Annals of Translational Medicine”, 2019, 7 (7), 255.
28. HCUP National Inpatient Sample (NIS) Database. Healthcare Cost and Utilization Project (HCUP), Agency for Healthcare Research and Quality. AHRQ 2018.
29. Parvizi C., Dietrich T., Einhorn T.: Safety of Simultaneous Bilateral Total Knee Arthroplasty: A Meta-Analysis. „The Journal of Bone & Joint Surgery”, 2007, 89 (6), 1220-26.
30. Wan R.C.W., Fan J.C.H., Hung Y.W.: Cost, safety, and rehabilitation of same-stage, bilateral total knee replacements compared to two-stage total knee replacements. „Knee Surg & Relat Res”, 2021, 33, 17-22.

Galeria

Zobacz więcej