Nagroda Nobla w medycynie za odkrycia przełomowe dla zrozumienia autoimmunologii

Troje naukowców – Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell i Shimon Sakaguchi – zostało tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Uhonorowano ich za badania nad mechanizmami nabywania tzw. immunotolerancji obwodowej, które otworzyły nowy rozdział w immunologii i znalazły praktyczne zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych, nowotworów oraz w medycynie transplantacyjnej.

Jak podkreślił Komitet Noblowski, laureaci „zidentyfikowali komórki będące strażnikami układu odporności – regulatorowe limfocyty T (Treg) – kładąc podwaliny pod nową dziedzinę badań”. Komórki te odpowiadają za utrzymanie równowagi w układzie odpornościowym i zapobiegają jego autoagresji wobec własnych tkanek.

Od teorii do praktyki klinicznej

Prace tegorocznych noblistów pozwoliły wyjaśnić, dlaczego u części pacjentów rozwijają się choroby autoimmunologiczne, oraz wskazały nowe cele terapeutyczne. Zaburzenia w produkcji lub funkcji limfocytów Treg prowadzą do autoagresji – mechanizmu leżącego u podstaw wielu chorób reumatologicznych i neurologicznych.

Odkrycia te mają również kluczowe znaczenie dla immunoterapii nowotworów, zapobiegania powikłaniom po przeszczepach oraz rozwoju terapii komórkowych, nad którymi pracuje m.in. firma Sonoma Biotherapeutics, gdzie badania prowadzi Fred Ramsdell.

Droga do Nobla

• W 1995 r. Shimon Sakaguchi odkrył nieznaną wcześniej populację limfocytów T, które hamują rozwój autoagresji.
• Kilka lat później Mary Brunkow i Fred Ramsdell opisali gen Foxp3, kluczowy dla powstawania komórek Treg. Wykazali, że jego mutacje prowadzą do ciężkich chorób autoimmunologicznych (m.in. zespołu IPEX).
• Sakaguchi udowodnił następnie, że to właśnie Foxp3 steruje produkcją limfocytów T regulatorowych, zamykając cykl odkryć, które dziś uznano za fundament współczesnej immunologii.

Wartość nagrody i kontekst

Laureaci podzielą się równą częścią 11 mln koron szwedzkich (ponad 4,25 mln zł). Wręczenie wyróżnienia wpisuje się w trwający tydzień ogłaszania Nobli w Sztokholmie i Oslo.

„Prace tegorocznych noblistów zmieniły nasze spojrzenie na mechanizmy immunotolerancji i otworzyły drogę do nowych metod leczenia chorób przewlekłych”

– podkreśliła prof. Marie Wahren-Herlenius z Karolinska Institute.

Źródło: Rynek Zdrowia

• Minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorców w 2026 r. – najważniejsze informacje
• Obowiązek złożenia danych statystycznych
• Stwardnienie rozsiane – przegląd aktualnej wiedzy na temat choroby oraz nowoczesnych technologii wykorzystywanych w procesie rehabilitacji
• Szczęśliwego Nowego Roku
• Interaktywna terapia w rozszerzonej rzeczywistości (AR) u pacjentów sercowo-oddechowych