Samodzielność zawodowa fizjoterapeuty – fikcja prawna czy rzeczywistość?

Świadczenia gwarantowane z ubezpieczenia zdrowotnego

W Polsce funkcjonuje system publicznego ubezpieczenia zdrowotnego. Świadczeniobiorca w systemie publicznego ubezpieczenia zdrowotnego ma prawo do rehabilitacji leczniczej jako świadczenia gwarantowanego. Ogólnie prawo świadczeniobiorcy do świadczeń zdrowotnych w zakresie rehabilitacji leczniczej reguluje art. 15 ust. 2 pkt 5 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a szczegółowo Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej. Świadczenie powyższe realizują zakłady rehabilitacji i praktyki zawodowe mające status świadczeniodawcy systemu, posiadające umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej świadczenia gwarantowane są realizowane w warunkach:

1. ambulatoryjnych, które obejmują:
   a) lekarską ambulatoryjną opiekę rehabilitacyjną, realizowaną przez poradę lekarską rehabilitacyjną,
   b) fizjoterapię ambulatoryjną realizowaną przez:
   
   • wizytę fizjoterapeutyczną,
   • zabieg fizjoterapeutyczny;
2. domowych, które obejmują:
   a) poradę lekarską rehabilitacyjną,
   b) fizjoterapię domową realizowaną przez:
   
   • wizytę fizjoterapeutyczną,
   • zabieg fizjoterapeutyczny;
3. ośrodka lub oddziału dziennego, które obejmują rehabilitację:
   a) ogólnoustrojową, w tym dla określonych grup pacjentów,
   b) dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego,
   c) osób z dysfunkcją narządu słuchu i mowy,
   d) osób z dysfunkcją narządu wzroku,
   e) kardiologiczną lub kardiologiczną telerehabilitację hybrydową,
   f) pulmonologiczną z wykorzystaniem metod subterraneoterapii,
   g) kardiologiczną lub kardiologiczną telerehabilitację hybrydową w ramach opieki kompleksowej po zawale mięśnia sercowego;
4. stacjonarnych, które obejmują rehabilitację:
   a) ogólnoustrojową,
   b) neurologiczną,
   c) pulmonologiczną,
   d) kardiologiczną lub kardiologiczną telerehabilitację hybrydową,
   e) kardiologiczną lub kardiologiczną telerehabilitację hybrydową w ramach opieki kompleksowej po zawale mięśnia sercowego.

W rezultacie świadczeniobiorcy przysługują świadczenia rehabilitacji leczniczej udzielane w warunkach ambulatoryjnych, domowych, ośrodka dziennego i stacjonarnych. W szczególności, zależnie od rodzaju świadczenia, pacjent ma prawo do wizyty fizjoterapeutycznej. W ramach świadczeń gwarantowanych wizyta fizjoterapeutyczna, w zależności od etapu postępowania fizjoterapeutycznego obejmuje co najmniej jedną z poniższych czynności:

1. zaplanowanie postępowania fizjoterapeutycznego,
2. ocenę i opis stanu funkcjonalnego świadczeniobiorcy przed rozpoczęciem fizjoterapii,
3. badanie czynnościowe narządu ruchu lub inne badanie konieczne do ustalenia planu fizjoterapii lub postępowania fizjoterapeutycznego,
4. końcową ocenę i opis stanu funkcjonalnego świadczeniobiorcy po zakończeniu fizjoterapii,
5. udzielenie świadczeniobiorcy zaleceń co do dalszego postępowania fizjoterapeutycznego.

Fizjoterapeuci na podstawie umowy z NFZ wykonują zabiegi fizjoterapeutyczne. Zabieg fizjoterapeutyczny to zgodnie z definicją normatywną świadczenie gwarantowane udzielane w cyklach odpowiadających potrzebom zdrowotnym świadczeniobiorcy objętego leczeniem rehabilitacyjnym lub fizjoterapeutycznym.

Świadczeniobiorca ma prawo do rehabilitacji leczniczej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku rehabilitacji ambulatoryjnej i domowej pacjent ma prawo do wizyty fizjoterapeutycznej. Należy podkreślić, że do realizacji wizyty fizjoterapeutycznej (warunki ambulatoryjne i domowe) nie jest uprawniony każdy fizjoterapeuta a jedynie wskazany załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (może ją zrealizować tylko fizjoterapeuta posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie fizjoterapii lub tytuł specjalisty rehabilitacji ruchowej II stopnia albo fizjoterapeuta posiadający tytuł magistra)

dr adw. Małgorzata Paszkowska
Instytut Ochrony Zdrowia PANS w Przemyślu
autorka m.in. książek Prawo dla fizjoterapeutów, Difin, 2018,
Zawód fizjoterapeuty i rehabilitacja lecznicza w Polsce, Difin, 2023

Galeria