Skuteczność Corefit® – System w zachowawczej terapii wysiłkowego nietrzymania moczu

• W artykule przedstawiono opis przypadku 40-letniej pacjentki z rozpoznaniem wysiłkowego nietrzymania moczu, u której zastosowano uroginekologiczny algorytm usprawniania wg Corefit® System.

Title: Efficacy of Corefit® System in the conservative treatment of urinary incontinence
Streszczenie: Koncepcja Corefit® System stosowana jest u kobiet z zaburzeniami funkcji dna miednicy jako jedna z form terapii zachowawczej. Funkcjonuje w dwóch podstawowych algorytmach postępowania – uroginekologicznym i urologicznym. W artykule przedstawiono opis przypadku 40-letniej pacjentki z rozpoznaniem wysiłkowego nietrzymania moczu, u której zastosowano uroginekologiczny algorytm usprawniania wg Corefit® System.
Słowa kluczowe: wysiłkowe nietrzymanie moczu, dno miednicy, Corefit® System, algorytm postępowania
Summary: Corefit® System is used in women with the disorders of the pelvic floor functions as one of the form of the conservative treatment. It includes two basic management procedures: urogynaecological and urological. The paper presents a case of a 40-year-old patient with urinary incontinence who was subjected to the urogynaecological procedure according to the Corefit® System concept.
Keywords: urinary incontinence, pelvic floor, Corefit® System, management procedure 

Dane statystyczne podają, że około 17-60% Polek boryka się z nietrzymaniem moczu (1), jednak z uwagi na specyfikę problemu (nietrzymanie moczu jest ciągle w Polsce problemem wstydliwym) liczba ta jest prawdopodobnie znacznie wyższa. Dolegliwość ta, mimo że nie stanowi zagrożenia życia, w znacznym stopniu obniża samoocenę, zmniejsza aktywność, powodując alienację społeczną, towarzyską i zawodową. Nietrzymanie moczu jest jedną z najczęściej występujących zaburzeń funkcji dna miednicy (2, 3), obok obniżenia narządów rodnych, przewlekłego bólu miednicy mniejszej, zaburzeń czynności jelit (4, 5) oraz problemów związanych z przebytym urazem okołoporodowym (6). Według aktualnej definicji ICS (International Continence Society – Międzynarodowe Towarzystwo do Spraw Trzymania Moczu) z roku 2002 nietrzymanie moczu (NM) to objaw podmiotowy polegający na niekontrolowanym wycieku moczu (7). Definicja ta różni się od swej poprzedniej wersji z roku 1988, wg której NTM powinno być wykazane w sposób obiektywny i musi stanowić problem natury socjalnej. Aktualnie coraz częściej podkreśla się ważną rolę treningu mieśni dna miednicy jako skutecznej metody profilaktycznej lub terapii w zachowawczym leczeniu nietrzymania moczu. 

Badania Kari Bo przeprowadzone u osób poddanych treningowi dna miednicy wykazały ustąpienie objawów NTM u 60% ćwiczących, wymiernym miernikiem czego była konwersja ciśnienia śródcewkowego podczas kaszlu – z ujemnego na dodatnie (10). W nadzorowanych przez siebie badaniach Bo udowodniła również, że trening dna miednicy jest skuteczny we wszystkich postaciach nietrzymania moczu (11, 12). W innych badaniach J. Miller i wsp. (13) udowodnili, że kobiety, które nauczyły się prawidłowo kurczyć mięśnie dna miednicy podczas kaszlu, potrafiły zredukować gubienie moczu o 98% po tygodniu treningu. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca, aby wstępną formą leczenia nietrzymania moczu były ćwiczenia mięśni dna miednicy (14). 

Założenia Corefit® System

Koncepcja Corefit® System (15) od kilku lat stosowana jest u pacjentek z zaburzeniami funkcji dna miednicy jako jedna z form terapii zachowawczej. Funkcjonuje w dwóch podstawowych algorytmach postępowania – uroginekologicznym (opracowanym głównie dla kobiet z dysfunkcjami dna miednicy będącymi konsekwencją urazu okołoporodowego) oraz urologicznym (skierowanym do kobiet i mężczyzn z nietrzymaniem moczu). Podstawowe założenia koncepcji bazują na uwzględnieniu czynników warunkujących skuteczność procesu terapeutycznego, takich jak: 

1. umiejętność zlokalizowania i napięcia mięśni dna miednicy (trening sensomotoryczny),
2. czas trwania i intensywność skurczu, liczba powtórzeń, dobranych i modyfikowanych zgodnie z indywidualnym procesem usprawniania i postępami pacjenta (trening wytrzymałościowy i siłowy), 
3. umiejętność aktywacji mięśni dna miednicy i mięśni wspomagających, 
4. umiejętność wdrożenia aktywnych mięśni dna miednicy w łańcuchy kinematyczne (reedukacja wzorców motorycznych).

Opis przypadku

Pacjentka, 40 lat, zgłosiła się do gabinetu fizjoterapii uroginekologicznej w styczniu 2015 r. Rozpoznanie lekarza prowadzącego – specjalisty ginekologa: wysiłkowe nietrzymanie moczu, obniżenie narządu rodnego POPQ 1a IIp, próba Valsalvy +. W wywiadzie: 3 porody siłami natury (porody: 1999 r., masa dziecka 3500 g; 2006 r., masa dziecka 3780 g; 2010 r., masa dziecka 3500 g), każdy z podaniem oksytocyny, podczas każdego porodu dokonano nacięcia krocza. W trakcie ciąż występowało sporadyczne wysiłkowe nietrzymanie moczu. Aktualnie pacjentka skarży się na częste stany zapalne pęcherza moczowego, bóle w okolicy kości krzyżowej, odczucie niepełnego opróżnienia pęcherza moczowego po mikcji, nietrzymanie moczu podczas kaszlu, kichania, podnoszenia. Pacjentka odczuwa gubienie moczu oraz znaczne rozluźnienie pochwy w trakcie stosunku. W badaniu funkcjonalnym stwierdzono prawidłowe zakresy ruchomości stawów, nieznaczne ograniczenie zgięcia i wyprostu miednicy, prawidłową siłę mięśniową, prawidłową postawę ciała. 

Metoda badania

Do oceny postępów terapii zastosowano metodę bezpośredniego sondażu diagnostycznego. W tym celu wykorzystano kwestionariusz nasilonych objawów ze strony dolnych dróg moczowych CLSS (Core Lower Urinary Tract Symptom Score questionnaire) (16). Kwestionariusz ten zawiera 10 pytań oceniających aktualny stan dolnych dróg moczowych. Pytania zawarte w kwestionariuszu pozwalają ocenić występowanie 10 podstawowych objawów ze strony dolnych dróg moczowych. Pierwsze dwa pytania dotyczą częstości mikcji dziennych i nocnych, kolejne – częstości występowania objawów: parć naglących, nietrzymania moczu z parć naglących, wysiłkowego nietrzymania moczu, problemów z oddawaniem moczu, uczucia niepełnego opróżnienia pęcherza oraz bólu pęcherza i cewki moczowej. Każde z pytań punktowane jest w 4-stopniowej skali od 0 do 3, gdzie 0 oznacza brak objawu (a w przypadku 1. pytania – częstość mikcji do 7 razy w ciągu dnia, natomiast w 2. pytaniu – brak mikcji nocnych). Suma uzyskanych punktów oznacza zatem aktualny, wymierny (wyrażony w punktach) stan dolnych dróg moczowych, w którym im więcej punktów (maksymalnie 30), tym gorszy ich stan. 

Kwestionariusz CLSS zawiera również dodatkowe pytanie dotyczące oceny odczuć, jakie miałaby badana kobieta, gdyby przez resztę życia towarzyszyły jej aktualne objawy ze strony dróg moczowych. W odpowiedzi na to pytanie można udzielić jednej z 7 odpowiedzi: „byłabym zachwycona”, „byłabym zadowolona”, „byłabym usatysfakcjonowana”, „miałabym mieszane odczucia”, „byłabym głównie niezadowolona”, „byłabym nieszczęśliwa”, „czułabym się okropnie i strasznie”. 

Kwestionariusz pacjentka wypełniła dwukrotnie – przed pierwszą sesją terapeutyczną (22 stycznia) oraz po zakończeniu terapii (5 maja).

Przeczytaj wszystkie artykuły z kategorii ANALIZA PRZYPADKÓW -> TUTAJ

Galeria

Zobacz więcej