Diagnostyka uroandrologiczna u mężczyzn

I. BADANIE LEKARSKIE

1. Wywiad medyczny:

• przebyte choroby i zabiegi,
• objawy ze strony układu moczowego,
• zaburzenia seksualne,
• ból w obrębie miednicy,
• styl życia,
• leki.

Analiza historii chorób, przebytych zabiegów i objawów ze strony układu moczowo-płciowego pozwala na wstępną ocenę możliwych przyczyn dolegliwości. Uwzględnia się występowanie zaburzeń mikcji, funkcji seksualnych oraz dolegliwości bólowych w obrębie miednicy. Styl życia i przyjmowane leki oceniane są pod kątem ich potencjalnego wpływu na funkcję układu moczowego i ogólne samopoczucie pacjenta.

2. Badania laboratoryjne i obrazowe:

• PSA (ang. prostate-specific antigen): wskaźnik aktywności prostaty – jego podwyższenie może sugerować stan zapalny, łagodny rozrost gruczołu krokowego lub raka prostaty. Interpretację zawsze należy odnosić do wieku i historii pacjenta.
• Ogólne badanie moczu: pozwala wykryć obecność zakażeń, krwi, białka, glukozy lub innych nieprawidłowości mogących wskazywać na infekcje, stany zapalne lub choroby nerek/pęcherza.
• Kreatynina, eGFR: ocena wydolności nerek. Podwyższona kreatynina i obniżone eGFR mogą świadczyć o pogorszeniu funkcji nerek, co ma znaczenie przy zaburzeniach mikcji i terapii farmakologicznej.
• USG jamy brzusznej: służy do oceny nerek, pęcherza moczowego oraz ewentualnego zalegania moczu po mikcji. Pomaga wykryć przerost prostaty lub nieprawidłowe opróżnianie pęcherza.
• TRUS (USG przezodbytnicze prostaty): precyzyjna ocena wielkości i struktury gruczołu krokowego. Umożliwia wczesne wykrycie zmian nowotworowych lub zapalnych.
• Uroflowmetria: nieinwazyjne badanie strumienia moczu – służy do oceny siły i objętości mikcji. Obniżony przepływ może świadczyć o przeszkodzie podpęcherzowej (np. przerost prostaty).
• Cystoskopia: badanie endoskopowe wnętrza pęcherza moczowego i cewki moczowej. Umożliwia ocenę strukturalnych nieprawidłowości, guzów, zwężeń lub przewlekłych zmian zapalnych.
• MRI miednicy mniejszej: obrazowanie tkanek miękkich w okolicy miednicy – przydatne w diagnostyce przewlekłego bólu miednicy, podejrzeniu nowotworów, zmian zapalnych lub zaburzeń strukturalnych dna miednicy.

3. Skale i kwestionariusze:

• IPSS (ang. International Prostate Symptom Score): ocena nasilenia objawów ze strony dolnych dróg moczowych. Im wyższy wynik (0-35), tym silniejsze dolegliwości związane z przerostem prostaty lub problemami z mikcją.
• ICIQ-UI SF (ang. International Consultation on Incontinence Questionnaire – Urinary Incontinence Short Form): kwestionariusz oceniający częstość i wpływ nietrzymania moczu na codzienne życie. Wynik 0-21 – im wyższy, tym większe nasilenie problemu.
• IIEF-5 (ang. International Index of Erectile Function – 5 pytań): ocena funkcji erekcji. Wynik < 21 może wskazywać na różne stopnie zaburzeń erekcji; wynik < 12 – zaburzenia ciężkiego stopnia.
• QoL (ang. Quality of Life – jakość życia): subiektywna ocena wpływu objawów urologicznych na życie pacjenta – im wyższa wartość, tym większy negatywny wpływ na codzienne funkcjonowanie.
• NIH-CPSI (ang. Chronic Prostatitis Symptom Index): ocena objawów przewlekłego zespołu bólowego miednicy u mężczyzn. Uwzględnia ból, dyskomfort, zaburzenia mikcji i jakość życia – wyższy wynik oznacza cięższy przebieg zespołu.

Galeria