Fizjoterapia oparzeń – opis przypadku – cz. 2

Rodzaje ćwiczeń łańcucha kinetycznego

Łańcuch kinetyczny można opisać jako wyższy lub niższy. Ćwiczenia łańcucha kinetycznego są otwarte lub zamknięte. Największą zaletą ćwiczeń z otwartym łańcuchem jest to, że znacznie lepiej izolują mięsień. Może to być pomocne podczas rehabilitacji określonego mięśnia lub treningu w sporcie, który wymaga użycia otwartych łańcuchów. Przykładem jest rzucanie piłką.

Ale ćwiczenia w zamkniętym łańcuchu są bardziej funkcjonalne lub bardzo zbliżone do ruchów, których używamy w życiu codziennym lub w sporcie. Obejmuje to kucanie, aby podnieść meble, lub pochylanie się, aby podnieść dziecko. Ponieważ obciążenie jest dzielone z innymi pobliskimi mięśniami, ćwiczenia z zamkniętym łańcuchem mogą być preferowane w przypadku niektórych urazów.

Chociaż niektórzy fizjoterapeuci i inni profesjonaliści wolą stosować jeden rodzaj ćwiczeń z łańcuchem kinetycznym, badania wskazują, że oba mają zastosowanie w leczeniu bólu. Dla większości grup mięśniowych dostępne są otwarte i zamknięte ćwiczenia łańcuchowe.

Górny łańcuch kinetyczny obejmuje: palce, nadgarstki, przedramiona, łokcie, górne części ramion, barki, łopatki i kręgosłup.

Dolny łańcuch kinetyczny obejmuje: palce u stóp, stopy, kostki, podudzia, kolana, uda, biodra, miednicę i kręgosłup.

Otwarty łańcuch kinetyczny

Łańcuch kinetyczny jest uważany za „otwarty”, gdy część ciała, którą się poruszamy (zwykle kończyna), jest luźna w przestrzeni. Innymi słowy, ręka lub stopa mogą się swobodnie poruszać i nie naciskać na powierzchnię. Pozwala to mięśniowi lub grupie mięśni działać w izolacji.

Typowe przykłady ćwiczeń otwartych obejmują:

• biceps lub uginanie nóg,
• nacisk na klatkę piersiową,
• uniesienie rąk nad głowę podczas siedzenia na krześle,
• podniesienie jednej nogi w leżeniu na plecach,
• machanie ręką,
• wyprostowanie dolnej nogi od kolana podczas siedzenia.

Ćwiczenia z otwartym łańcuchem kinetycznym mają kilka cech wspólnych. Zwykle charakteryzują się obrotem w stawie pierwotnym, chociaż mogą również wystąpić ruchy toczenia i inne. Normalnie tylko jeden segment porusza się naraz (na przykład gdy rozciągasz dolną nogę od kolana, dolna część nogi porusza się, ale górna część nogi pozostaje nieruchoma). Ponadto zaangażowane są tylko mięśnie związane ze stawem.

Ćwiczenia z otwartym łańcuchem kinetycznym mogą być wykorzystywane, aby poprawić siłę i funkcję mięśni lub izolowaną grupę mięśniową. Może to być korzystne na początku programu rehabilitacyjnego lub podczas poprawy estetyki, np. u kulturysty. Jednak w niektórych okolicznościach ćwiczenia z zamkniętym łańcuchem kinetycznym mogą być bardziej korzystne.

Zamknięty łańcuch kinetyczny

Łańcuch kinetyczny jest uważany za „zamknięty”, gdy część ciała, której używasz (ponownie, zwykle ręka lub noga), jest przypięta do twardej, bezlitosnej powierzchni. Kiedy część ciała jest dociskana, np. do ściany lub podłogi, opór powraca do tułowia. Części ciała, przez które porusza się opór, tworzą elementy łańcucha dla tego konkretnego ruchu lub ćwiczenia.

Przykłady ćwiczeń z zamkniętym łańcuchem kinetycznym obejmują:

• rozciąganie jogi kota i krowy,
• mostek biodrowy,
• przysiady,
• kroki,
• pompki.

Cechą charakterystyczną ćwiczeń z zamkniętym łańcuchem kinetycznym są liniowe wzorce napięć, ruch występujący w wielu stawach i wielostawowych osiach, jednoczesny ruch więcej niż jednego segmentu oraz promowanie stabilizacji stawu. Ponieważ wiele segmentów jest w ruchu, więcej mięśni kurczy się w tym samym czasie, aby ustabilizować i kontrolować ruch w wielu stawach.

Zwykle stosuje się ruchy w zamkniętym łańcuchu kinetycznym, aby wzmocnić mięśnie rdzenia i ustabilizować postawę. Jedną z zalet ćwiczeń z zamkniętym łańcuchem kinetycznym jest to, że ruchy, które promują, często lepiej odnoszą się do codziennych czynności, przez co są uważane za bardziej „funkcjonalne”.

9. Mobilizacje stawowe

To inaczej specyficzne ruchy ślizgowe lub trakcyjne w obrębie stawów. Mają na celu m.in. zmniejszenie dolegliwości bólowych czy poprawę ruchomości w danym stawie. Bazują na nich liczne koncepcje terapii manualnej, choćby metoda Kaltenborna-Evjentha.

W rehabilitacji zagojonych ran oparzeń zaproponowano do pracy w domu również skorzystanie z zajęć sensoplastycznych. Przede wszystkim po drugim turnusie, gdy mamy zagojone rany na stopach, a zależy nam na propriocepcji.

Mamy tu bardzo ciekawy pomysł wpływający na rehabilitację oraz na relaksację i wyrażanie emocji pacjenta – może być zanurzanie stóp w farbie i malowanie po ścianie lub kartce papieru. Kolejną propozycją jest przygotowanie pojemników z różnorodnymi fakturami, np. z ryżem, kaszą, galaretką, piaskiem i kamyczkami, i spacerowanie po nich. Do zajęć możemy wykorzystać również kostki lodu owinięte w materiał i okładać nimi stopy lub kostki lodu wrzucić do wody i zanurzyć w nich kończyny dolne.

Podsumowanie

Podsumowując, pacjent przyszedł do nas na rehabilitację:

• o chodzie utykającym,
• chodząc o jednej kuli,
• z minimalnym zakresem ruchu zgięcia i wyprostu stopy,
• z brakiem ruchomości blizn,
• z niewygojonymi ranami okolicy podeszwowej stopy prawej.

U pacjenta uzyskano:

• samodzielny chód, bez kuli, bez utykania,
• samodzielny chód po schodach,
• bieg,
• wygojenie ran pooparzeniowych,
• zwiększenie ruchomości w stawach stóp,
• przywrócenie ruchomości blizn,
• pewność siebie.

dr n. med. i n. o zdr. Renata Sawicka¹
Agnieszka Kusek^2
1 Reh & Beauty
² terapeuta zajęciowy
trener sensoplastyki

Galeria

Zobacz więcej