Magnetostymulacja jako metoda fizykalna wspomagająca leczenie owrzodzenia podudzia po urazie mechanicznym – opis przypadku

Wyniki

Podczas pierwszych kilku zabiegów pacjentka zgłaszała stopniowe zmniejszanie odczuwanych dolegliwości bólowych (do wartości 2-3 pkt. w skali VAS po wykonaniu pierwszych pięciu zabiegów). Widoczne było również znaczne zmniejszanie się powierzchni leczonego owrzodzenia i intensywne ziarninowanie.

Po zakończeniu całego cyklu terapeutycznego trwającego 2 tygodnie pacjentka zgłosiła praktycznie całkowite ustąpienie dolegliwości bólowych (1 pkt w skali VAS). Ostateczny stan miejscowy owrzodzenia po zakończeniu leczenia przedstawia fot. 2.

Omówienie wyników

Zgodnie z najnowszymi wytycznymi European Wound Management Association leczenie trudno gojących się ran wymaga interdyscyplinarnych działań prowadzonych przez wykwalifikowane zespoły medyczne, które powinny zapewnić właściwe warunki do prawidłowego przebiegu procesu gojenia się ran (9). Do niedawna postępowanie prowadzone było zgodnie ze strategią TIME. Obecnie rekomendowana jest strategia TIMERS, którą uzupełniono o dwa elementy:

• R (ang. repair and regeneration) – naprawę i regenerację,
• S (ang. social and individual-related factors) – czynniki społeczne i indywidualne (10).

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na coraz częstsze stosowanie terapii uzupełniających (np. zabiegów fizykalnych, terapii podciśnieniowej itp.). Metody fizykalne powinny stanowić nieodzowny element w leczeniu ran (11). Są to metody nieinwazyjne, bezpieczne (przy zachowaniu zasad metodycznych i uwzględniając przeciwwskazania) oraz możliwe do stosowania zarówno w warunkach domowych, jak i szpitalnych. Ważne są także względy ekonomiczne, co potwierdza również przedstawiony przez nas przypadek.

Korzystny efekt działania zabiegów magnetostymulacji w leczeniu ran wynika z ich biologicznych oddziaływań, do których należy m.in.: intensyfikacja procesów utylizacji tlenu i oddychania tkankowego, nasilanie procesów oddychania beztlenowego w niedokrwionych tkankach, działanie przeciwzapalne związane z modulacją profilu wydzielanych cytokin oraz działanie wazodylatacyjne i angiogenetyczne związane ze zwiększoną proliferacją komórek śródbłonka i produkcją czynnika wzrostu fibroblastów (FGF), powodujące rozwój krążenia obocznego w okolicy powstałych ran. Ponadto zmienne pola magnetyczne nasilają procesy regeneracji i reparacji tkanek, m.in. poprzez stymulację syntezy kolagenu i pobudzenie procesu naskórkowania oraz hamują procesy infekcyjne, a także wykazują silne działanie analgetyczne w przypadku współistniejących dolegliwości bólowych, co również udowodnił przedstawiony przypadek (7, 8, 12).

W medycynie metody fizykalne należą do jednych z najstarszych naturalnych metod leczenia. Skuteczność tych metod zależy w dużym stopniu od rodzaju schorzenia, nasilenia i czasu trwania zmian chorobowych, a przede wszystkim od systematycznego wykonywania zabiegów ściśle wg obowiązującej procedury terapeutycznej, a także rygorystycznego przestrzegania przez pacjenta zaleceń terapeuty. Należy mieć nadzieję, że dalsze badania kliniczne uwzględniające większe grupy badawcze pozwolą na potwierdzenie efektywności i bezpieczeństwa stosowania magnetostymulacji w leczeniu przewlekłych czy powikłanych ran o różnej, w tym także pourazowej etiologii, a w konsekwencji na wprowadzenie tej metody do rutynowej praktyki klinicznej w tym zakresie.

Wnioski

Z opisanego studium przypadku można wyciągnąć następujące wnioski:

1. Zabiegi magnetostymulacji stosowane u pacjentki z pourazowym owrzodzeniem podudzia zmniejszyły jego powierzchnię oraz intensywność odczuwanych dolegliwości bólowych.
2. Przedstawiony przypadek potwierdza, że opieka nad chorym z raną wymaga podejmowania wielokierunkowych działań, w tym szczegółowej diagnostyki, leczenia przyczynowego i właściwego postępowania miejscowego.

Sprawdź wszystkie produkty dostępne w naszym sklepie internetowym -> TUTAJ

Piśmiennictwo

1. Garavello A., Fransvea P., Gilardi S., Fiamma P., Oliva E.: Venous ulcers: look at the patient, not at the ulcer! Risk factors and comorbid conditions in venous ulcers of lower limbs. „Minerva Cardiol Angiol”, 2023, 71, 5, 575-81.
2. Bonkemeyer Millan S., Gan R., Townsend P.E.: Venous Ulcers: Diagnosis and Treatment. „Am Fam Physician”, 2019, 100, 5, 298-305.
3. Baczako A., Fischer T., Konstantinow A., Volz T.: Chronische Wunden richtig behandeln [Chronic wounds]. „MMW Fortschr Med”, 2019, 161, 5, 48-56.
4. Malka M, Krakowiecki A., Chojak M., Pławski M., Wądołek M. et al.: The Pathogen Isolates in Chronic Wound Infections in Poland. „Pol J Microbiol”, 2023, 72, 2, 133-142.
5. Lindholm Ch., Searle R.: Wound management for the 21st century: combining effectiveness and efficiency. „Int Wound J”, 2016, 13, 2, 5-15.
6. Szkiler E., Kucharzewski M., Bitenc­-Jasiejko A.: Stymulacja tkanek w leczeniu ran. „Forum Leczenia Ran”, 2021, 2, 4, 145-50.
7. Pasek J., Pasek T., Sieroń-Stołtny K., Cieślar G., Sieroń A.: Electromagnetic fields in medicine – the state of art. „Electromagn Biol Med”, 2016, 35, 170-5.
8. Pasek J., Sieroń A., Cieślar G.: Magnetostymulacja we współczesnej medycynie fizykalnej. „Rehabilitacja w Praktyce”, 2021, 2, 58-62.
9. Wittens C., Davies A.H., Baekgaard N. et al.: Management of chronic venous disease: Clinical Practice Guidelines of the European Society for Vascular Surgery. „Eur J Vasc Endovasc Surg”, 2015, 49, 6, 678-737.
10. Webb R.: Hard-to-heal wounds: TIMERS for action. „J Wound Care”, 2019, 28, 3, 131.
11. Holloway S., Ahmajärvi K., Frescos N. et al.: Holistic management of wound-related pain. „J Wound Management”, 2024, 25, 1, 1-84.
12. Sieroń A., Cieślar G., Stanek A. (red.): Pola magnetyczne i światło w medycynie i fizjoterapii. α-medica press, Bielsko-Biała 2013.

dr Jarosław Pasek ¹
mgr Piotr Kędzia ²
mgr Amadeusz Moś ^2
1 Collegium Medicum
Uniwersytet Jana Długosza
w Częstochowie
Wydział Nauk o Zdrowiu i Fizjoterapii
42-200 Częstochowa
² Górnośląskie Centrum Rehabilitacji „Repty”
im. Gen. Jerzego Ziętka,
42-600 Tarnowskie Góry

Galeria