Ocena wysklepienia podłużnego i poprzecznego w warunkach obciążenia masą własną u dzieci w dwóch grupach wiekowych – 5-10 lat i 11-16 lat – w oparciu o podoskop diagnostyczny
Mate riał i metody
Badaniami objęto grupę 495 dzieci. Dzieci podzielono na dwie grupy badawcze: pierwsza grupa – 5-10 lat (65%) oraz druga grupa – 11-16 lat (35%). W pierwszej grupie znalazło się 173 chłopców (35%) oraz 148 dziewcząt (30%), natomiast w drugiej grupie było 96 chłopców (19%) oraz 79 dziewcząt (16%). Najliczniejszą grupę badanych stanowili 7- i 10-latkowie (po 63 osoby).
Badanie przeprowadzono w Poradni Rehabilitacyjnej „Repty” Górnośląskie Centrum Rehabilitacji im. gen. J. Ziętka w 2023 i 2024 roku. Badanie odbyło się przy pomocy podoskopu diagnostycznego z funkcją kamery oraz multifunkcyjnego oprogramowania diagnostyczno-terapeutycznego MultiReha®. Zdjęcia stóp wykonano w warunkach równomiernego obciążenia ciężarem własnym w jednakowy sposób. Analizie statystycznej poddano dwa parametry:
- wskaźnik kątowy Clarke’a,
- wskaźnik Wejsfloga.
Kąt Clarke’a określa wysklepienie podłużne stopy. Jest on zawarty pomiędzy styczną brzegu przyśrodkowego a linią, która łączy największe wgłębienie i zetknięcia się stycznej przyśrodkowej z brzegiem przodostopia (1).
Normy dla wysklepienia podłużnego stopy:
- stopa płaska: < 30°,
- stopa z obniżonym wysklepieniem: 31-41°,
- stopa z prawidłowym wysklepieniem: 41-54°,
- stopa wydrążona: > 55°.
Wskaźnikiem Wejsfloga określa się długość stopy do jej szerokości (stosunek ten powinien wynosić 3:1), mówi on o prawidłowym wysklepieniu poprzecznym stopy. Za prawidłowo wysklepioną stopę uznaje się wynik pomiędzy 2,44 a 3,00, natomiast wynik poniżej 2,44 świadczy o płaskostopiu poprzecznym (9).
W analizie statystycznej posłużono się testem Friedmana, a za poziom istotności statystycznej przyjęto p < 0,05.
Wyniki
W tab. 1-4 przedstawiono średnią, medianę, minimum, maksimum oraz poziom ufności dla kąta Clarke’a oraz wskaźnika Wejsfloga, odpowiednio dla prawej i lewej stopy.
Średnie wyniki oraz mediana wskazują na to, że większość badanych dzieci ma prawidłowo wysklepione stopy. Analiza kąta Clarke’a wykazała, że zarówno dla stopy prawej, jak i lewej zdarzały się przypadki dzieci z nieprawidłowym wysklepieniem podłużnym stopy, które wymaga pogłębienia diagnostyki.
Warto zauważyć, że średnia wartość kąta Clarke’a dla I grupy chłopców wskazuje na to, że ich stopy znajdują się na granicy normy. Wyniki dla dziewczynek wypadają lepiej. To może sugerować, że dziewczynki naturalnie rozwijają zdrowsze stopy lub być może są bardziej skłonne do angażowania się w aktywności fizyczne, które promują zdrowy rozwój. Dlatego okresowa obserwacja i diagnostyka są ważne, aby zapobiec ryzyku wystąpienia problemów ze stopami w przyszłości. Niemniej jednak w drugim przedziale wiekowym nie jest już widoczna ta różnica, co może świadczyć o tym, że z wiekiem stopy chłopców poprzez zmiany w obrębie układu mięśniowo-więzadłowego osiągają wartości prawidłowe.
Analiza wskaźnika Wejsfloga w badanej grupie dzieci wykazała, że zarówno średnia, jak i mediana tego wskaźnika znajdują się w prawidłowym przedziale, co sugeruje, że większość dzieci ma odpowiednie wysklepienie poprzeczne stopy. Oznacza to, że większość badanych dzieci nie wykazuje problemów, co jest pozytywnym wskaźnikiem zdrowia stóp.
Jednakże, mimo ogólnie dobrych wyników, w badanej grupie zauważono również pewne odchylenia od normy. Kilka dzieci miało wskaźnik Wejsfloga wykraczający poza prawidłowy zakres, co sugeruje nieprawidłowości w wysklepieniu poprzecznym stopy. Takie przypadki mogą wymagać poszerzenia diagnostyki, aby zapobiec dalszemu pogłębianiu się problemów i zapewnić prawidłowy rozwój stopy.
Warto również zwrócić uwagę na różnice w wynikach między chłopcami a dziewczynkami. Chociaż ogólne wyniki wskazują na prawidłowe wartości wskaźnika Wejsfloga u większości dzieci, szczegółowa analiza i diagnostyka może ujawnić różnice w częstotliwości występowania odchyleń od normy między obiema grupami.











