Profilaktyka zamiast leczenia? Eksperci Forum o przyszłości ochrony zdrowia

Profilaktyka to nie wybór, lecz konieczność – takie przesłanie wybrzmiało podczas XXXIV Forum Ekonomicznego w Karpaczu. Eksperci ostrzegali, że bez realnego przesunięcia akcentu z leczenia na zapobieganie chorobom system ochrony zdrowia nie udźwignie nadchodzących wyzwań.

Zdrowie zaczyna się od zapobiegania
Choroby generują cierpienie i koszty, a wiele z nich można skutecznie powstrzymać, zanim się pojawią. Profilaktyka – od szczepień, przez aktywność fizyczną, po zdrową dietę – to nie slogan, lecz opłacalna strategia. Badania z Holandii i Ameryki Północnej pokazują, że każde zainwestowane 1 euro w szczepienia przynosi 19–26 euro oszczędności. Mimo tak jednoznacznych danych, w Polsce wciąż obecna jest nieufność wobec szczepień, podsycana przez narracje antyszczepionkowe.

Wyzwania polskiej profilaktyki
Nakłady na profilaktykę są w Polsce wciąż niewystarczające. To bariera nie tylko finansowa, ale i mentalna. Ogromne znaczenie mają placówki podstawowej opieki zdrowotnej, które powinny stać się centrum działań ochronnych, wspieranych przez refundacje i programy takie jak „Moje Zdrowie”.

Szczególnie niepokojące są dane dotyczące dzieci i młodzieży. W pierwszym roku życia poziom wyszczepialności sięga 94 proc., ale później systematycznie maleje. Przykładem są szczepienia przeciw HPV – zgłosiło się do nich jedynie 40 proc. szkół, choć celem jest co najmniej 60 proc.

Edukacja zdrowotna – pilna potrzeba
Zdaniem ekspertów kluczowa dla zmian jest edukacja. Wiedza o zdrowiu powinna być przekazywana od najmłodszych lat i w atrakcyjnej formie. Nowy szkolny przedmiot „Edukacja zdrowotna” może poprawić sytuację, ale nie zastąpi kampanii społecznych czy działań lekarzy rodzinnych. Profilaktyka to bowiem także zdrowy styl życia i dbanie o dobrostan psychiczny.

Pandemia COVID-19 pokazała, że reformy są możliwe – wprowadzono szczepienia w aptekach, poszerzono kompetencje pielęgniarek i zwiększono refundacje. Eksperci podkreślali, że te rozwiązania muszą zostać utrzymane i rozwijane.

Wspólny front dla zdrowia
Podsumowanie debaty było jednoznaczne: skuteczna profilaktyka wymaga współpracy ponad podziałami – ministerstw, placówek medycznych, szkół, samorządów i organizacji pacjentów. Tylko wtedy zapobieganie chorobom stanie się realnym filarem systemu ochrony zdrowia.

Przesunięcie akcentów z leczenia na profilaktykę to dziś konieczność. Im szybciej zostanie wdrożona, tym mniej dramatycznych kosztów zdrowotnych i finansowych przyjdzie zapłacić w przyszłości.

Źródło: Co w zdrowiu

• Minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorców w 2026 r. – najważniejsze informacje
• Obowiązek złożenia danych statystycznych
• Stwardnienie rozsiane – przegląd aktualnej wiedzy na temat choroby oraz nowoczesnych technologii wykorzystywanych w procesie rehabilitacji
• Szczęśliwego Nowego Roku
• Interaktywna terapia w rozszerzonej rzeczywistości (AR) u pacjentów sercowo-oddechowych