Wpływ reaktywnej elektromiografii oraz zjawiska elektrobiofeedbacku zastosowanych przy użyciu urządzenia Luna EMG na funkcje chwytne oraz siłę mięśni u pacjentów po przebytym udarze niedokrwiennym

Najczęstsze objawy udaru mózgu to:

• osłabienie mięśni twarzy (opadnięcie kącika ust po jednej stronie),
• nagły, bardzo silny ból oraz zawroty głowy,
• osłabienie kończyny górnej lub dolnej albo obu,
• zaburzenia równowagi i koordynacji ruchów – nagłe niezgrabne ruchy i potknięcia,
• senność, brak orientacji co do miejsca lub sytuacji,
• zaburzenia widzenia takie jak: podwójne widzenie, ograniczenie pola widzenia, a nawet całkowita utrata widzenia,
• osłabienie mięśni języka i gardła, co może powodować zaburzenia mowy.

W przypadku udaru niedokrwiennego kluczowe jest jak najszybsze udzielenie pomocy medycznej, ponieważ leczenie musi być wprowadzone możliwie szybko w celu przywrócenia przepływu krwi do uszkodzonego obszaru mózgu. Leczenie polega głównie na podawaniu leków rozpuszczających skrzep (trombolityków) lub zastosowaniu procedury interwencyjnej (trombektomii).

Każda półkula mózgowa odpowiada za kontrolę aktywności przeciwnej strony ciała, i dlatego uszkodzenie jednej strony mózgu pociąga za sobą upośledzenie przeciwnej strony ciała. Osoba, która doznała udaru, może doświadczyć następujących trudności: zaburzenia czucia, nietrzymanie moczu i kału, trudności w przełykaniu – dysfagia, problemy z rozumieniem i komunikacją, wykluczenie społeczne.

Głównym następstwem udaru jest hemiplegia – porażenie mięśni po jednej stronie ciała dotyczące kończyny górnej, tułowia, twarzy i kończyny dolnej. W porażeniach połowiczych zazwyczaj nie wszystkie grupy mięśniowe kończyn są porażone w jednakowym stopniu – stąd powstają przykurcze, zwłaszcza mięśni antygrawitacyjnych (zginaczy ramion i przedramion oraz prostowników uda i zginaczy podudzia). W kończynie górnej ramię jest odwiedzone, przedramię zgięte w stawie łokciowym i nawrócone (pronacja), nadgarstek i palce zgięte. Funkcje kończyn górnych, a w szczególności precyzyjne ruchy rąk, są postrzegane jako podstawowe, dlatego ich brak lub czasowe ograniczenie stanowi źródło największych problemów w wykonywaniu czynności życia codziennego i wpływa w znaczący sposób na obniżenie jakości życia.

Bardzo ważnymi elementami profilaktyki udaru mózgu są: regularny wysiłek, odpowiednia dieta i utrzymanie prawidłowej masy ciała, ograniczenie spożycia alkoholu oraz zaprzestanie palenia. U palących mniej niż 20 papierosów dziennie zaprzestanie palenia zmniejsza w ciągu 2-5 lat ryzyko wystąpienia udaru do poziomu osób nigdy niepalących. W związku z tym, że obciążenie czynnikiem ryzyka jest duże, jednym z głównych zaleceń Deklaracji Helsingborskiej do roku 2015 jest walka z nadciśnieniem tętniczym i paleniem papierosów (3).

Elektrobiofeedback i reaktywna elektromiografia

EMG biofeedback (inaczej biologiczne sprzężenie zwrotne) to metoda terapii, która polega na odczytywaniu wybranych fizjologicznych parametrów organizmu i następnie przetworzeniu ich oraz przedstawieniu na komputerze w formie łatwo odczytywalnej dla osoby badanej. Dzięki temu może ona nauczyć się kontroli funkcji organizmu, jak np. napięcia wybranych mięśni, które w normalnych warunkach sprawiają jej trudność.

EMG jest skuteczną i niezwykle ciekawą metodą ze względu na możliwość obserwacji na ekranie monitora ruchu pacjenta w postaci wykresów lub wyników prostych gier terapeutycznych. Dzięki temu pacjent jest bardziej zaangażowany w wykonywane czynności. Pozwala to na przeprowadzenie terapii w sposób zabawowy oraz zadaniowy, dlatego metoda ta sprawdza się w terapii osób z zaburzeniami koncentracji, stanami lękowymi, niską odpornością na stres oraz depresją (4).

Reaktywna elektromiografia to trening aktywny z asystą urządzenia, stosowany głównie u pacjentów z problemami neurologicznymi (osłabiona siła mięśni, wzmożone/obniżone napięcie mięśni oraz problemy czuciowe), nawet w przypadkach, kiedy aktywacja mięśni jest wykrywalna jedynie za pomocą EMG, a niemożliwa do wyczucia manualnie. Za sprawą robota, poprzez wspomaganie ruchu pacjenta i kontroli przez sygnał EMG generowany przez mięśnie, można poprawić propriocepcję i uzyskać lepsze torowanie nerwowo-mięśniowe. Terapię reaktywnej elektromiografii można podzielić na dwa rodzaje ćwiczeń:

• „trigger and hold” – asysta urządzenia jest zależna od aktywacji i utrzymania napięcia danego mięśnia,
• „trigger and release” – asysta robota jest zależna od aktywacji mięśnia, bez konieczności utrzymywania jego napięcia.

Galeria

Zobacz więcej