Wsparcie fizjoterapeutyczne pacjentów w trakcie leczenia niepłodności

Ponadto interwencje fizjoterapeutyczne związane z doborem ćwiczeń oraz optymalnej aktywności fizycznej odgrywają kluczową rolę we wsparciu ogólnego stanu zdrowia i płodności mężczyzn. Regularna aktywność fizyczna wiąże się z poprawą równowagi hormonalnej – szczególnie w aspekcie regulacji poziomu testosteronu, który jest niezbędny do optymalnego przebiegu spermatogenezy. Regularny ruch ma również na celu redukcję tkanki tłuszczowej oraz spadek masy ciała, co znacząco poprawia parametry nasienia. Wpływa także korzystnie na układ sercowo-naczyniowy, co może zwiększyć wytrzymałość i sprawność seksualną, pośrednio promując płodność poprzez poprawę jakości kontaktów seksualnych (30). Dodatkowe korzyści wynikające z zastosowania fizjoterapii u mężczyzn leczonych z powodu niepłodności to także zmniejszenie poziomu stresu, który ma negatywny wpływ na płodność. Techniki takie jak ćwiczenia oddechowe, progresywna relaksacja mięśni czy trening autogenny, wykorzystywane w trakcie sesji fizjoterapeutycznych, mogą pomóc w radzeniu sobie ze stresem przewlekłym związanym z leczeniem niepłodności (31).

Fizjoterapia urologiczna u mężczyzn z niepłodnością może zatem pozytywnie wpływać na jakość nasienia, funkcje seksualne i ogólny komfort życia. Choć nie zastępuje leczenia farmakologicznego czy andrologicznego, stanowi wartościowy element terapii interdyscyplinarnej – szczególnie w przypadkach idiopatycznej niepłodności lub gdy współistnieją dolegliwości bólowe, dysfunkcje prostaty czy napięcia w obrębie miednicy mniejszej.

Podsumowanie

Leczenie przyczynowe niepłodności oraz procedury wspomaganego rozrodu, mające doprowadzić do uzyskania ciąży, mogą być procesem długotrwałym i bardzo wymagającym dla pacjentów. Ich wsparcie w trakcie starań o poczęcie wymaga zatem opieki multidyscyplinarnego zespołu, w tym: lekarzy wielu dziedzin medycyny, psychologów, dietetyków, położnych, embriologów, nauczycieli naturalnych metod rozpoznawania płodności. Rola fizjoterapeuty w leczeniu niepłodności jest coraz bardziej doceniana. Fizjoterapia nie jest alternatywą dla medycyny konwencjonalnej, ale jej ważnym uzupełnieniem, wspierającym ciało w naturalnym dążeniu do równowagi i poprawy płodności. W wielu przypadkach – zwłaszcza tam, gdzie przyczyną niepłodności są napięcia, zrosty, blizny czy stres – może być kluczowym elementem terapii.

Piśmiennictwo

1. Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine: Definitions of infertility and recurrent pregnancy loss: a committee opinion. „Fertil Steril”, 2020, 113 (3), 533-5.
2. Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu i Embriologii, Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników: Diagnostyka i leczenie niepłodności – rekomendacje PTMRiE oraz PTGP. „Ginekol Perinatol Prakt”, 2018, 3 (3), 112-40.
3. Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności. Dz.U. z 2015 r., poz. 1087.
4. Putowski L. (red.): Leczenie niepłodności. MedPharm Polska, Wrocław 2011.
5. Salliss M.E., Farland L.V., Mahnert N.D., Herbst-Kralovetz M.M.: The role of gut and genital microbiota and the estrobolome in endometriosis, infertility and chronic pelvic pain. „Hum Reprod Update”, 2021, 28 (1), 92-131.
6. Janz O., Smyczyńska J.: Zakażenia pasożytnicze a płodność. „Kwart Nauk Fides Et Ratio”, 2020, 43 (3), 419-29.
7. Levine H., Jørgensen N., Martino-Andrade A., Mendiola J., Weksler-Derri D., Mindlis I. et al.: Temporal trends in sperm count: a systematic review and meta-regression analysis. „Hum Reprod Update”, 2017, 23 (6), 646-59.
8. Koperwas M., Głowacka M.: Problem niepłodności wśród kobiet i mężczyzn – epidemiologia, czynniki ryzyka i świadomość społeczna. „Asp Zdrowia Chor”, 2017, 2 (3), 31-49.
9. Kozakiewicz B., Dulęba M., Deptała A.: Wpływ stylu życia na płodność – przegląd literatury. „Hygeia Public Health”, 2019, 54 (3), 173-81.
10. Carson S.A., Kallen A.N.: Diagnosis and management of infertility: a review. „JAMA”, 2021, 326 (1), 65-76.
11. Stanford J.B., Parnell T.A., Boyle P.C.: Outcomes from treatment of infertility with natural procreative technology in an Irish general practice. „J Am Board Fam Med”, 2008, 21 (6), 583.
12. Tham E., Schliep K., Stanford J.: Natural procreative technology for infertility and recurrent miscarriage: outcomes in a Canadian family practice. „Can Fam Physician”, 2012, 58 (5), 267-74.
13. Tham E., Schliep K., Stanford J.: Natural procreative technology for infertility and recurrent miscarriage: outcomes in a Canadian family practice. „Can Fam Physician”, 2012, 58 (5), 267-74.
14. Duane M., Stanford J.B., Porucznik C.A., Vigil P.: Fertility awareness-based methods for women’s health and family planning. „Front Med” (Lausanne), 2022, 24, 9, 858977.
15. Rooney K.L., Domar A.D.: The relationship between stress and infertility. „Dialogues Clin Neurosci”, 2018, 20 (1), 41-7.
16. Kiani Z., Simbar M., Hajian S., Zayeri F.: The prevalence of depression symptoms among infertile women: a systematic review and meta-analysis. „Fertil Res Pract”, 2021, 7 (1), 6.
17. Fallahzadeh H., Zareei Mahmood Abadi H., Momayyezi M., Malaki Moghadam H., Keyghobadi N.: The comparison of depression and anxiety between fertile and infertile couples: a meta-analysis study. „Int J Reprod Biomed”, 2019, 17 (3), 153-62.
18. Shreffler K.M., Greil A.L., Tiemeyer S.M., McQuillan J.: Is infertility resolution associated with a change in women’s well-being? „Hum Reprod”, 2020, 35 (3), 605-16.
19. Syme G.B.: Facing the unacceptable: the emotional response to infertility. „Hum Reprod”, 1997, 12, 183-7.
20. Kwaśniewska J., Kuczmierowska J., Doboszyńska A.: Nadzieja na nowe życie. Poradnik dla marzących o dziecku. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2015.
21. Guidi C., Traversa C.: Empathy in patient care: from ‘Clinical Empathy’ to ‘Empathic Concern’. „Med Health Care Philos”, 2021, 24 (4), 573-85.
22. Starzec-Proserpio M.: Zaburzenia seksualne a fizjoterapia. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2023.
23. Wurn B.F., Wurn L.J., King C.R., Heuer M.A., Roscow A.S., Scharf E.S., Shuster J.J.: Treating female infertility and improving IVF pregnancy rates with a manual physical therapy technique. „MedGenMed”, 2004, 6 (2), 51.
24. Harrison C.L., Lombard C.B., Moran L.J., Teede H.J.: Exercise therapy in polycystic ovary syndrome: a systematic review. „Hum Reprod Update”, 2011, 17 (2), 171-83.
25. Xie M., Qing X., Huang H. et al.: The effectiveness and safety of physical activity and exercise on women with endometriosis: a systematic review and meta-analysis. „PLoS One”, 2025, 20 (2).
26. Xie F., You Y., Guan C., Gu Y., Yao F., Xu J.: Association between physical activity and infertility: a comprehensive systematic review and meta-analysis. „J Transl Med”, 2022, 20 (1), 237.
27. Harrison C.L., Brown W.J., Hayman M., Moran L.J., Redman L.M.: The role of physical activity in preconception, pregnancy and postpartum health. „Semin Reprod Med”, 2016, 34 (2), 28-37.
28. Shamsi H., Roostayi M.M.: The role of physical therapy in male infertility: a literature review. „J Clin Physiother Res”, 2023, 8 (3), 85.
29. Pastore A.L., Palleschi G., Fuschi A., Al Salhi Y., Zucchi A., Bozzini G. et al: Pelvic muscle floor rehabilitation as a therapeutic option in lifelong premature ejaculation: long-term outcomes. „Asian J Androl”, 2018, 20 (6), 572-5.
30. Hunter E., Avenell A., Maheshwari A., Stadler G., Best D.: The effectiveness of weight-loss lifestyle interventions for improving fertility in women and men with overweight or obesity and infertility: a systematic review update of evidence from randomized controlled trials. „Obes Rev”, 2021, 22 (12), 13325.
31. Yao D.F., Mills J.N.: Male infertility: lifestyle factors and holistic, complementary, and alternative therapies. „Asian J Androl”, 2016, 18 (3), 410-8.

mgr Marta Małek
FLO Fizjoterapia Marta Małek, Gierałtowice
Fika Centrum Osteopatii, Katowice
www.martamalek.pl

Galeria

Zobacz więcej