Zmodyfikowany model rehabilitacji pulmonologicznej według Szczegielniaka – zmiany inspirowane doświadczeniem

Streszczenie: Model rehabilitacji pulmonologicznej według Szczegielniaka został zmodyfikowany i uzupełniony w zakresie zasad kwalifikacji do odpowiedniego modelu rehabilitacji. W artykule opisano również zabiegi indywidualne, dostosowane do potrzeb i możliwości chorego.

Słowa kluczowe: rehabilitacja pulmonologiczna, fizjoterapia oddechowa, rehabilitacja pulmonologiczna według Szczegielniaka

Dotychczasowy program rehabilitacji pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) stosowany w Szpitalu Specjalistycznym MSWiA w Głuchołazach został zmodyfikowany i uzupełniony, przede wszystkim w zakresie zasad kwalifikacji do odpowiedniego modelu rehabilitacji. Modyfikacja ta dotyczyła nowych form oceny czynnościowej – opartej na punktacji uzyskanej w testach funkcjonalnych, skalach subiektywnej oceny objawów oraz badaniach czynnościowych układu oddechowego.

Nowy program kwalifikacji opiera się na precyzyjnie określonych kryteriach punktowych (tab. 1 i 2), obejmujących ocenę wartości MET w teście wysiłkowym, duszności (skala Borga), sprawności fizycznej (test wstań i usiądź wg Fullertona), a także poziomu saturacji oraz wartości wskaźników spirometrycznych (FEV₁). Na podstawie uzyskanej wartości punktowej chorzy przypisywani są do jednego z pięciu modeli rehabilitacji (A-E), różniących się formami usprawniania oraz intensywnością wysiłku.

Zmiany i modyfikacje związane były z potrzebami klinicznymi i organizacyjnymi wynikającymi z doświadczeń zdobytych podczas realizacji programu rehabilitacji pacjentów po przebytym COVID-19. Stosowana w tym czasie zindywidualizowana i wielowymiarowa ocena funkcjonalna istotnie wpłynęła na skuteczność prowadzonego usprawniania. Nowy model kwalifikacji chorych na POChP do rehabilitacji stanowi znaczne poszerzenie i aktualizację dotychczasowej praktyki, zgodną z najnowszymi wytycznymi w zakresie rehabilitacji pulmonologicznej.

Kwalifikacja do rehabilitacji

Projekt stacjonarnej rehabilitacji realizowany w Szpitalu Specjalistycznym MSWiA w Głuchołazach obejmuje kompleksowy model postępowania, który uwzględnia zasady kwalifikacji pacjentów, indywidualnie dobrany program usprawniania oraz ocenę efektów rehabilitacji chorych na POChP.

Wyniki testów tolerancji wysiłku stanowią podstawę doboru wielkości obciążeń wysiłkowych dla poszczególnych chorych. MET ustalany jest na podstawie dystansu osiągniętego w czasie 6-minutowego testu marszowego, przeliczonego na prędkość marszu, wyliczonego wg wzoru: dystans × 10/1000. Na wyk. 1 można odczytać wartości MET: km/h na osi poziomej, na osi pionowej – MET. Spadek saturacji poniżej 92% lub wartości wskaźnika FEV₁ ˂ 5 percentyla powoduje obniżenie o jeden modelu przypisanemu choremu podczas kwalifikacji.

Modele rehabilitacji

Program obejmuje kwalifikację do modelu A, B, C, D i E (ryc. 1-3) oraz usprawnianie w tych modelach, różniących się formą i intensywnością zabiegów. Intensywność ustalana jest na podstawie wyników testu 6-minutowego marszu (14, 15).

Ponadto planowane i stosowane są indywidualne zabiegi, w zależności od stanu i szczególnych potrzeb zdrowotnych chorego (narząd ruchu, układ nerwowy, powikłania psychologiczno-psychiatryczne). W metodzie usprawniania chorych na POChP wdrożonej w Szpitalu Specjalistycznym MSWiA w Głuchołazach wykorzystuje się m.in. technologie komputerowe w obszarze rzeczywistości wirtualnej i rzeczywistości rozszerzonej oraz nowoczesne urządzenia z zakresu fizykoterapii, umożliwiające wsparcie procesu rehabilitacji.

Galeria

Zobacz więcej