Fizjoterapia oparzeń – opis przypadku – cz. 2

Streszczenie: Artykuł opisuje fizjoterapię oparzeń na podstawie leczenia 21-letniego mężczyzny, który doznał wypadku w pracy. Z zabiegów fizykoterapii zastosowano: zimne zabiegi miejscowe przy użyciu zimnego powietrza, ultrafonoforezę, masaże wirowe, światłolecznictwo (Sollux, filtr biały), promieniowanie laserowe oraz pole magnetyczne. Z kinezyterapii wykorzystano: poizometryczną relaksację mięśni, ćwiczenia równoważne, rozluźnianie mięśniowo-powięziowe w ujęciu Manheim, metodę PNF, kinestezję, łańcuchy kinetyczne, masaż funkcyjny, ćwiczenia z zastosowaniem taśm Thera-Band i dysków sensorycznych oraz mobilizację. Dzięki tak szerokiemu indywidualnemu podejściu uzyskano samodzielny chód, wygojenie ran pooparzeniowych, zwiększenie zakresu ruchomości w stawach oraz ruchomość blizn.

Słowa kluczowe: rehabilitacja, fizjoterapia, oparzenia, fizjoterapia oparzeń

Rehabilitacja

Pacjent został przyjęty na turnus rehabilitacyjny do Centrum Rehabilitacji Reh & Beauty. Kkd w ułożeniu swobodnym, ruchy czynne zachowane w stawach zachowane z siłą 4L, minimalny zakres ruchu – zgięcie i wyprost stopy, neurologicznie bez objawów ubytkowych.

Zmiany po ranach pooparzeniowych i polach dawczych bez cech zapalnych, wygojone poza ubytkiem okolicy podeszwowej stopy prawej. Chód utykający na kdp, chodzący o jednej kuli łokciowej. Po konsultacji i wcześniejszym przesłaniu dokumentów pacjent został zakwalifikowany na 3-tygodniowy indywidualnie dobrany turnus rehabilitacyjny.

Kinezyterapia

1. Poizometryczna relaksacja mięśni

Poizometryczna relaksacja mięśni, czyli metoda rozluźniania mięśni po ich uprzednim, celowym napięciu, przyniosła w naszej rehabilitacji wiele korzyści, m.in. zredukowała ból, zwiększyła zakres ruchu w stawach i zmniejszyła napięcie mięśniowe (3).

Jej zadaniem jest zmniejszenie patologicznego napięcia włókien mięśniowych.

Zastosowanie poizometrycznej relaksacji mięśni umożliwia przede wszystkim normalizację napięcia, relaksację, a w następstwie przywraca właściwą długość mięśnia. Pośrednio wpływa to na mobilizację struktury powięzi, zmniejszenie restrykcji tkankowych. Dodatkowo powoduje uelastycznienie tkanek, zmniejszenie generowanych dolegliwości oraz przyczynia się do przywrócenia równowagi narządu ruchu (3-5).

2. Ćwiczenia równoważne

Ćwiczenia na równowagę są doskonałe dla każdego, a u pacjenta to najskuteczniejsza metoda na wypracowanie doskonałej równowagi i koordynacji ruchowej. Nie może ich zabraknąć w planie treningowym każdej osoby, a w szczególności u pacjentów z poparzeniami stóp, kkd (fot. 32-35). Po pierwsze, takie ćwiczenia równoważne nie należą do wyczerpujących, zaś korzyści z nich płynące są ogromne. Wykonywanie ćwiczeń równoważnych i koordynacyjnych wpływa na poprawę koordynacji, aktywuje mięśnie głębokie, pozytywnie wpływając na centralny układ nerwowy. Dodatkowo poduszka sensomotoryczna jest pomocna dla osób mających problemy z krążeniem. Poprzez systematyczny trening jesteśmy w stanie lepiej kontrolować pracę aparatu ruchu, pracować nad równowagą, a także poprawić stan zdrowia stawów obwodowych i kręgosłupa (4).

Korzyści z wykonywania ćwiczeń równoważnych:

• poprawa czucia głębokiego, czyli zmysłu ułożenia własnego ciała w przestrzeni,
• utrzymanie optymalnego napięcia mięśniowego,
• lepsza koordynacja ruchowa,
• mniejsze ryzyko wystąpienia upadków i kontuzji podczas treningów,
• skrócenie czasu reakcji,
• utrzymanie prawidłowej postawy ciała.

3. Rozluźnianie mięśniowo-powięziowe w ujęciu Carol Manheim

Jak pisze Manheim: „rozluźnianie mięśniowo-powięziowe (ang. myofascial release) to stopniowe rozciąganie tkanek miękkich według wskazówek opartych na reakcji ciała pacjenta”. W rozluźnianiu mięśniowo-powięziowym w ujęciu Manheim pacjent nie wykonuje ruchu ani skurczu mięśni, a rolą terapeuty jest odczytywanie informacji zwrotnej, która płynie z ciała chorego, i dostosowywaniu do niej kierunku, długości i siły oddziaływania terapeutycznego (7-9). Podczas terapii pacjent może odczuwać ciągnięcie lub palenie mięśni. Najczęściej jednak odczuwa zmniejszenie napięcia, rozluźnienie, a terapeuta odczuwa zmianę oporu końcowego na bardziej miękki i sprężysty. Te odczucia związane są ze zmianami w obrębie sieci mięśniowo-powięziowej, zachodzącymi na skutek terapii – które Manheim tłumaczy jako „roztapianie się” sztywnej substancji koloidowej w bardziej płynną – zmieniając ją z żelu w zol (9, 11, 14).

4. Metoda PNF

Zastosowana u pacjenta, gdyż jej głównym celem jest przywrócenie pełnej funkcji ruchowej bez doświadczania przez niego bólu.

Nerwowo-mięśniowe torowanie ruchu opiera się na aktywacji mięśni poprzez specyficzne sekwencje skurczów izotonicznych. Te sekwencje, nazwane torowaniem, mają na celu stworzenie optymalnych warunków do wykonywania ruchu, z naciskiem na imitację naturalnych wzorców ruchowych. Istotą tej techniki jest nie tylko sam ruch, ale też sposób jego realizacji – często z wykorzystaniem przedmiotów codziennego użytku.

PNF wykorzystuje naturalne ruchy i reakcje pacjenta, stymulując go do mobilizacji rezerw tkwiących w jego organizmie, w celu odzyskania utraconych funkcji (fot. 37). Elementy metody PNF).

W tej technice fundament terapii opiera się na zrozumieniu i właściwej interpretacji czucia głębokiego, które pozwala na precyzyjne prowadzenie ruchów i zachowanie równowagi.

Dzięki rehabilitacji metodą PNF można uzyskać:

• Poprawę koordynacji ruchowej, która jest jednym z najczęściej zauważanych efektów stosowania technik PNF. U pacjenta, który borykał się z problemami z płynnością ruchów, uzyskano bardziej precyzyjne i świadome ruchy. Przekłada się to również na lepszą jakość życia, ale również na większe bezpieczeństwo w codziennych czynnościach.
• Znaczący wzrost siły mięśniowej. Ćwiczenia oparte na PNF często koncentrują się na aktywacji głębokich warstw mięśni, które w tradycyjnych terapiach mogą zostać pominięte.
• Uzyskano zwiększenie równowagi, a co za tym idzie – pacjent odzyskał również pewność siebie w poruszaniu się, co wpływa też na jego niezależność.
• Poprawę w zakresie ruchu stawów. Ćwiczenia oparte na technikach PNF skupiają się na pełnym zakresie ruchu, dzięki czemu zwiększają elastyczność i zmniejszają ból.

Galeria

Zobacz więcej