Nurkowanie – forma niekonwencjonalnego wsparcia rehabilitacji żołnierzy powracających z bojowych misji zagranicznych – cz. II

Tzw. odruch wodny i tzw. odruch na nurkowanie powodują bradykardię i obniżenie ciśnienia tętniczego, co jest bardzo pożądane w grupie weteranów bojowych misji zagranicznych w związku z często występującym u nich nadciśnieniem. Efekt ten stwierdzamy również na podstawie wykonanych pomiarów własnych w grupie 15 weteranów misji i żołnierzy przed nurkowaniem i po nim w Orzyszu w 2016 roku oraz pomiarów prowadzonych przez dr. hab. inż. Andrzeja Krzyszkowskiego nad grupą studentów na basenie w Radomiu w latach 2003-2004.

Tlenoterapia w leczeniu hiperbarycznym jest obecnie stosowana w leczeniu wielu schorzeń (12), także u weteranów. Kierownik Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego w Wojskowym Instytucie Medycznym (WIM) w Warszawie ppłk dr Radosław Tworus przywołuje przykład polskiego żołnierza poszkodowanego w Iraku w wyniku wybuchu, który miał miejsce ok. 40 m od niego. Podczas hospitalizacji stwierdzono: przejawy PTSD, zaburzenia słuchu oraz zmiany w mózgu (13). Leczenie urazu akustycznego w komorze hiperbarycznej przynosiło bardzo szybką stabilizację słuchu oraz jednoczesne stopniowe ustępowanie objawów PTSD. Stosowane oddziaływania psycho- i farmakoterapeutyczne zaczęły przynosić poprawę stanu psychicznego dopiero po leczeniu hiperbarycznym. Żołnierz z kliniki został wypisany po 61 dniach leczenia w stanie pełnej poprawy objawowej. Wrócił do służby wojskowej (14).

W przypadku zastosowania hiperbarii w warunkach naturalnych, tj. podczas nurkowania, efekt jest dodatkowo wzmacniany dzięki tzw. odruchowi na nurkowanie oraz pozostałym czynnikom wymienionym wcześniej. Do dzisiaj z rehabilitacji poprzez nurkowanie w Podwodniku skorzystało przeszło 150 osób. Są to już nie tylko weterani oraz członkowie ich rodzin i rodziny poległych żołnierzy. Obecnie zajęcia płetwonurkowe prowadzimy także dla osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim i umiarkowanym (z niepełnosprawnością ruchową, sensoryczną, intelektualną i funkcjonowania społecznego), w tym młodzieży ze specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych.

Problemem jest natomiast kwestia finansowania – do chwili obecnej dofinansowanie turnusów na bazie jednorazowej było zapewniane w drodze konkursów ofert przez Ministerstwo Obrony Narodowej, Fundusz Inicjatyw Obywatelskich oraz – w znacznie mniejszym stopniu – sponsorów. W przypadku działań rehabilitacyjno-szkoleniowych dla niepełnosprawnej młodzieży korzystaliśmy ze wsparcia ze środków PFRON w dyspozycji Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Taka forma finansowania nie gwarantuje ciągłości i systematyczności. Jednak dzięki zaangażowaniu i pracy społecznej rokrocznie działania rehabilitacyjno-szkoleniowe są przez nas wciąż kontynuowane.

Galeria