Przedstawienie założeń Strategii Terapeutyczno-Treningowej (STT) po urazach mięśniowych

Elementy ćwiczebne to programowana aktywność fizyczna, dopasowana do aktualnych możliwości organizmu, mająca przeciwdziałać negatywnym skutkom unieruchomienia. Ideą przewodnią zaplanowanego i zindywidualizowanego planu ćwiczeń jest utrzymanie optymalnego pobudzenia wszystkich układów, a przez nie, pośrednio i bezpośrednio, stymulacja miejsc objętych urazem. W zamyśle Autora takie postępowanie ma na celu nie tylko utrzymanie aktywności fizycznej, lecz również w przyszłości nawet nadbudowanie zarówno siły, jak i wytrzymałości grup mięśniowych objętych urazem. Większość elementów ćwiczebnych wykorzystanych w przypadku pacjenta wywodzi się z autorskiej koncepcji TwF (Treningu w Funkcji).

Trening w Funkcji to zajęcia treningu przekrojowego będące formą aktywności fizycznej, która spaja stworzone do tej pory metody treningowe oraz koresponduje ze wszystkimi dyscyplinami sportowymi. Bazę TwF stanowi zagadnienie kompleksu biodrowo-lędźwiowego (mięśnie głębokie oraz taśmy mięśniowo-powięziowe), którego wzmacnianie stanowi podstawę i daje możliwość niwelowania skutków przeciążeń oraz dolegliwości bólowych kręgosłupa. Tym samym zabezpiecza przed nawrotami oraz potencjalnymi urazami w obrębie całego organizmu. Założenia Treningu w Funkcji obejmują ćwiczenia z maksymalnym zaangażowaniem mięśni głębokich, świadomość swojego ciała, znajomość ograniczeń wynikających z przebytych urazów oraz efektów rehabilitacji. 

Elementy ćwiczebne były dostosowane w danej fazie do informacji płynących z organizmu. W zależności od: stopnia natężenia bodźca, jego częstotliwości, zakresu ruchu, uzyskiwano efekt świadomego uruchomienia, zabawy grawitacją czy RWAC. Stanowią one składową całego postępowania treningowo-terapeutycznego, które będzie kontynuowane nie tylko po zakończeniu fazy ostrej, lecz przede wszystkim będą podstawą powrotu do dawnej aktywności fizycznej.

Dyskusja

Dotychczasowe modele postępowania po urazach obejmowały protokół PRICE składający się z unieruchomienia, fizykoterapii ograniczonej w stanie ostrym do stosowania krioterapii oraz kompresji i terapii ułożeniowej, mającej na celu zmniejszenie strefy obrzęku i poprawę spływu chłonki z okolicy objętej urazem (4, 7, 8). 

Zaproponowana Strategia Terapeutyczno-Treningowa łączy w sobie składowe klasycznej fizjoterapii z leczeniem przy pomocy takich nowatorskich elementów jak opracowane autorskie modele RWAC czy świadome unieruchomienie. Wszystkie elementy stosowane w STT płynnie przenikają się i uzupełniają. Świadome unieruchomienie, które de facto jest formą uruchamiania, w zależności od siły bodźca może stanowić część RWAC. Podobnie terapia kierunkowo-wektorowa oraz elementy ćwiczebne odpowiednio zastosowane mogą doprowadzać do kontrolowanego rozrywania włókien mięśniowych jako element RWAC. 

Ciekawą obserwacją wydaje się zastosowanie bodźca cieplnego zamiast zimna. Można to tłumaczyć faktem, że rozgrzewanie powoduje częściową denaturację i zmianę struktury potrójnej helisy budującej włókna kolagenowe (14). Koncepcja ta wymaga jednak szczególnej ostrożności przy „nadostrej” fazie urazu, w której dochodzi do czynnego krwawienia miąższowego do uszkodzonych tkanek. Powszechnie przyjmuje się, że faza ostra trwa około 6-7 dni, w tym czasie w fazie początkowej dochodzi do tworzenia się czopa hemostatycznego, który następnie ulega procesowi wchłaniania (15). Bazując na danych literaturowych, w przypadku nieupośledzonych mechanizmów homeostazy w ciągu 48-72 godzin powinny zakończyć się procesy tworzenia czopa ostatecznego i jego fibrynolizy (16). Można by więc przyjąć tezę, że po zakończeniu krwawienia śródmięśniowego ciepłoterapia nie powinna stanowić zagrożenia zwiększeniem zakresu uszkodzenia, a ciepłoterapia zastosowana po 72 h od urazu przyczynia się do szybszej resorbcji krwiaka poprzez ułatwienie migracji komórek zapalnych w okolice objęte urazem. Koncepcja wykorzystania terapii ciepłem będzie przedmiotem dalszych zaplanowanych badań. 

Galeria

Zobacz więcej