Zmodyfikowany model rehabilitacji pulmonologicznej według Szczegielniaka – zmiany inspirowane doświadczeniem

Pracownia oddechu

Terapia oddechowa prowadzona w specjalistycznej pracowni stanowi istotny element kompleksowej rehabilitacji pacjentów z zaburzeniami oddychania. Zastosowanie nowoczesnych metod treningu oddechowego pozwala na indywidualne dopasowanie intensywności ćwiczeń, bieżącą kontrolę parametrów oraz obserwację postępów pacjenta. Praca z oddechem wspiera nie tylko funkcję układu oddechowego, lecz także wpływa na regulację napięcia nerwowo-mięśniowego, rytm serca oraz ogólne samopoczucie psychofizyczne. Szczególne znaczenie ma tu świadome oddychanie, połączone z technikami relaksacyjnymi, co znajduje zastosowanie zarówno w chorobach układu oddechowego, jak i w dolegliwościach psychosomatycznych.

U pacjentów z POChP i innymi chorobami układu oddechowego stosuje się:

1. indywidualne ćwiczenia oddechowe z wykorzystaniem biofeedbacku – pozwalają na naukę prawidłowego toru oddychania, zwiększenie pojemności życiowej płuc oraz poprawę świadomości oddechowej,
2. ćwiczenia przepony i mięśni oddechowych wspomagające wentylację – ukierunkowane na poprawę pracy przepony, mięśni międzyżebrowych i pomocniczych mięśni oddechowych,
3. trening oddechowy z oporem (np. z wykorzystaniem trenażerów oddechowych) – zwiększający siłę i wytrzymałość mięśni oddechowych oraz zmniejszający duszność wysiłkową,
4. inhalacje wspierające drożność dróg oddechowych – ułatwiające usuwanie wydzieliny oraz działające przeciwzapalnie i nawilżająco,
5. elementy relaksacji oddechowej i reedukacji oddechu – stosowane w celu redukcji napięcia, zmniejszenia odczuwania duszności oraz poprawy komfortu psychicznego chorego.

Piśmiennictwo

1. Gilowska I., Kasper Ł., Bogacz K., Szczegielniak J., Szymasek T., Kasper M., Czerwiński M., Sładek K., Majorczyk E.: Impact of Matrix metalloproteinase 9 on COPD development in Polish patients; genetic polymorphism, protein level and their relationship with lung function. „BioMed Research International”, 2018, ID 6417415.
2. Gilowska I., Majorczyk E., Kasper Ł., Bogacz K., Szczegielniak J., Kasper M., Kaczmarski J., Skomudek A., Czerwiński M., Sładek K.: The role of MMP-12 gene polymorphism − 82 A-to-G (rs2276109) in immunopathology of COPD in Polish patients: a case control study. „BMC Medical Genetics”, 2019, 20, 19.
3. Rutkowski S., Rutkowska A., Jastrzębski D., Racheniuk H., Pawełczyk W., Szczegielniak J.: Effect of Virtual Reality-Based Rehabilitation on Physical Fitness in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease. „Journal of Human Kinetics”, 2019, 18, 69, 149-157.
4. Szczegielniak J., Bogacz K., Krajczy M., Łuniewski J.: Testy wysiłkowe stosowane w rehabilitacji chorych na POCHP. „Fizjoterapia Polska”, 2019, 3 (19), 24-30.
5. Szczegielniak J., Łuniewski J., Krajczy M., Bogacz K.: Modele rehabilitacji chorych na POCHP. „Fizjoterapia Polska”, 2019, 3 (19), 126-137.
6. Rutkowski S., Rutkowska A., Kiper P., Jastrzebski D., Racheniuk H., Turolla A., Szczegielniak J., Casaburi R.: Virtual Reality Rehabilitation in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease: A Randomized Controlled Trial. „International Journal of Chronic Obstructive Pulmonary Disease”, 2020, 15, 117-124.
7. Łuniewski J., Szczegielniak J., Bogacz K., Migała M.: Nowatorski projekt szpitalnej rehabilitacji osób po przebytej chorobie COVID-19 w Szpitalu MSWiA w Głuchołazach. „Praktyczna Fizjoterapia & Rehabilitacja”, 2020, 121, 72-74.
8. Rutkowska A., Kacperak K., Rutkowski S., Cacciante L., Kiper P., Szczegielniak J.: The impact of isolation due to COVID-19 on physical activity levels in adult students. „Sustainability”, 2021, 13, 446.
9. Rutkowski S., Szczegielniak J., Szczepańska-Gieracha J.: Evaluation of The Efficacy of Immersive Virtual Reality Therapy as a Method Supporting Pulmonary Rehabilitation: A Randomized Controlled Trial. „J. Clin. Med.”, 2021, 10 (2), 352.
10. Wrzeciono A., Czech O., Buchta K., Zabłotni S., Gos E., Tłuczykont Ł., Górecka D., Pastuła A., Adamczyk M., Jach E., Świerkowski I., Szary P. and Szczegielniak J.: Assessment of Stress, Depressive and Anxiety Symptoms in Patients with COPD during In-Hospital Pulmonary Rehabilitation: An Observational Cohort Study. „Medicina”, 2021, 57, 197.
11. Rutkowski S., Buekers J., Rutkowska A., Cieślik B., Szczegielniak J.: Monitoring Physical Activity with a Wearable Sensor in Patients with COPD during In-Hospital Pulmonary Rehabilitation Program: A Pilot Study. „Sensors”, 2021, 21, 2742.
12. Rutkowska A., Rutkowski S., Wrzeciono A., Czech O., Szczegielniak J., Jastrzębski D.: Short-Term Changes in Quality of Life in Patients with Advanced Lung Cancer during In-Hospital Exercise Training and Chemotherapy Treatment: A Randomized Controlled Trial. „J. Clin. Med.”, 2021, 10, 1761.
13. Szczegielniak J., Latawiec K.J., Łuniewski J., Stanisławski R., Bogacz K., Krajczy M., Rydel M.: A study on nonlinear estimation of submaximal effort tolerance based on the generalized MET concept and the 6MWT in pulmonary rehabilitation. „PloSONE”, 2018, 13 (2), e0191875.
14. Szczegielniak J., Bogacz K., Majorczyk E., Szczegielniak A., Łuniewski J.: Post-COVID-19 rehabilitation – a Polish pilot program. „Medycyna Pracy”, 2021, 72.
15. Szczegielniak J., Szczegielniak A., Łuniewski J., Bogacz K.: Proprietary Model of Qualification for In-Hospital Rehabilitation after COVID-19. „Int. J. Environ. Res. Public Health”, 2022, 19, 10450.

prof. Jan Szczegielniak ^{1, 2}
dr n. med. Katarzyna Bogacz ^{1, 2
1} Wydział Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii
Politechnika Opolska
² SP ZOZ MSWiA w Głuchołazach

POLECAMY >> Rekomendacje postępowania fizjoterapeutycznego <<
Redakcja naukowa: prof. Jan Szczegielniak
Współpraca merytoryczna: dr n. med. Katarzyna Bogacz

Galeria

Zobacz więcej