Znaczenie integracji sensorycznej w codziennym funkcjonowaniu dziecka

Narząd słuchu jest odpowiedzialny za odbiór fal dźwiękowych, które następnie są przetwarzane i dostarczane do mózgu. Zmysł słuchu umożliwia przyswajanie komunikacji werbalnej oraz doskonalenie mowy. Współpracując z układem przedsionkowym, zapewnia orientację przestrzenną oraz informuje o potencjalnych zagrożeniach (1, 5-7).

Zmysły węchu oraz smaku są ściśle ze sobą powiązane. Ich receptory reagują oraz szybko ulegają adaptacji na bodźce chemiczne. Prawidłowo rozwijające się zmysły określają walory smakowe i zapachowe spożywanych pokarmów. Wraz z czynnościami związanymi ze spożywaniem pokarmów wpływają na rozwój mowy, relacje społeczne oraz koordynację wzrokowo-ruchową (1, 6, 7).

Zaburzenia funkcjonowania powyższych układów i ich wpływ na zachowanie dziecka przedstawiono w tab. 1.

Terapia

Właściwie dobrany plan terapii opiera się na wnikliwiej diagnostyce występujących zaburzeń przetwarzania sensorycznego. Głównymi celami terapii SI są rozwijanie umiejętności koncentracji na danym zadaniu ruchowym, wzmocnienie koordynacji oraz kształtowanie uwagi i zaangażowania w kontaktach z rówieśnikami. Warto podkreślić, że rehabilitacja nie zawiera w swoim programie edukacji konkretnych czynności. Wykształcenie przez dziecko adekwatnych reakcji na bodźce sensoryczne podczas terapii jest możliwe przez naukę nowych wzorców ruchowych. Indywidualnie dobrana dieta sensoryczna umożliwia eksplorację otoczenia poprzez właściwie dobraną ilość bodźców i odpowiednią stymulację psychomotoryczną. Terapia daje dziecku możliwość prawidłowego funkcjonowania w codziennym życiu. Im wcześniej dziecko rozpocznie terapię, tym lepsze efekty terapeutyczne uzyska (9, 10).

Strategie terapeutyczne dla wybranych układów sensorycznych zostały przedstawione w tab. 2.

Podsumowanie

Dziecko z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego zmaga się z codziennymi trudnościami. Wczesna diagnoza i wcześnie rozpoczęta terapia poprawiają komfort i jakość życia. Istotne jest indywidualne podejście do każdego dziecka, aby pomóc mu w zmaganiu się z problemami dnia codziennego (9, 10).

Piśmiennictwo

1. Kuroś M.: Zaburzenia integracji sensorycznej i ich wpływ na funkcjonowanie dzieci. „Zeszyty Studenckiego Ruchu Naukowego Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach”, 2020, tom 29, część 1.
2. Szmalec J.: Efektywność terapii integracji sensorycznej w usprawnianiu rozwoju ruchowego i kształtowaniu gotowości szkolnej u dzieci w wieku 5-6 lat. „Przegląd Pedagogiczny”, 2023, 2, 205-27.
3. Wasilewski P.T.: Założenia integracji sensorycznej a zaburzenia mowy u dzieci z autyzmem. „Hygeia Public Health”, 2015, 14-20.
4. Kołat N.: Zaburzenia przetwarzania sensorycznego u dzieci – diagnostyka i postępowanie. „Nowa Pediatria”, 2014, 3.
5. Kaniewska-Mackiewicz E.: Wpływ zaburzeń integracji sensorycznej na codzienne funkcjonowanie oraz naukę w szkole. „Zeszyty Naukowe WSG”, t. 36 seria: „Edukacja – Rodzina – Społeczeństwo”, 2020, 5.
6. Borkowska M.: Integracja sensoryczna w rozwoju dziecka. Podstawy neurofizjologiczne. Grupa Wydawnicza Harmonia, Gdańsk 2018, 17-65.
7. Wiśniewska M.: Czy nie za stary na integrację sensoryczną? Rola integracji sensorycznej w terapii dorosłych z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. „Kwartalnik Polskiego Stowarzyszenia Terapeutów Integracji Sensorycznej”, 2013, 2.
8. Ayres A.J.: Dziecko a integracja sensoryczna. Grupa Wydawnicza Harmonia, Gdańsk 2015, 77-138.
9. Dudzińska M.: Wspomaganie terapii dziecka z zaburzeniami przetwarzania Niepełnosprawność. „Dyskursy Pedagogiki Specjalnej”, 2020, 37.
10. Cygan B.: Dziecko nieporadne czy dyspraktyczne? Diagnoza i działania terapeutyczne. Studium przypadku. „Lubelski Rocznik Pedagogiczny”, t. 40.

Marcelina Mrowiec
dr Iwona Kulik-Parobczy
Wydział Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii
Politechnika Opolska

Galeria

Zobacz więcej