Tendinopatia ścięgna Achillesa – przewodnik terapeuty, cz. 2

Jeśli obrazowanie jest uznawane za konieczne, należy rozważyć następujące metody:

1. USG – ultrasonografia jest preferowanym badaniem obrazowym. Obrazowanie to można wykorzystać do oceny morfologii ścięgna (długości, grubości i pola przekroju poprzecznego) oraz obecności stanów patologicznych (tendinoza, zwapnienia, deformacja kostna, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie paratenonu i neowaskularyzacja). Pomiary grubości ścięgna można porównać z nieuszkodzoną kończyną lub nieuszkodzonym obszarem ścięgna w uszkodzonej kończynie, aby uzyskać wskaźnik pogrubienia ścięgna. USG jest szybkie i łatwo dostępne, ale zależne od doświadczenia badającego (2, 7, 8).
2. MRI – badanie rezonansem magnetycznym – bardziej szczegółowe niż USG, wskazane, gdy:
   
   • ultrasonografia nie jest dostępna;
   • występuje rozbieżność między wynikami badania ultrasonograficznego a wynikami klinicznymi;
   • u pacjenta występują objawy i symptomy niezgodne z tendinopatią ścięgna Achillesa lub przewlekły ból niereagujący na interwencje zachowawcze;
   • oczekuje się dodatkowej, konkretnej diagnozy, której nie można wykryć za pomocą badania ultrasonograficznego (2, 6, 8).
3. RTG – zdjęcie rentgenowskie może zidentyfikować wszelkie problemy związane z kośćmi, takie jak złamania kości piętowej, kość trójkątna, zwapnienia, entezofity i deformacja Haglunda, które mogą wspomóc diagnostykę różnicową, szczególnie w okolicach przyczepu ścięgna Achillesa (1, 2, 6, 8, 15).

Diagnostyka różnicowa

W większości przypadków tendinopatia ścięgna Achillesa jest spowodowana przeciążeniem, ale może być również związana z innymi (również systemowymi) zaburzeniami. Zróżnicowanie AT z innymi dolegliwościami lub rozpoznanie patologii współistniejących jest bardzo ważne, ponieważ może radykalnie zmienić strategię leczenia (8).

Podczas diagnostyki różnicowej należy wykluczyć takie przypadłości jak:

• ból rzutowany z odcinka lędźwiowego, biodra lub kolana;
• ból stawu podskokowego;
• radikulopatia S1;
• neuralgia Baxtera;
• neuropatia/nerwiak nerwu łydkowego;
• naciągnięcie, naderwanie lub zerwanie mięśnia trójgłowego łydki lub ścięgna Achillesa;
• tendinopatia mięśni strzałkowych, mięśnia piszczelowego tylnego, zginacza długiego palucha lub palców, mięśnia podeszwowego lub zapalenie ich pochewek;
• stan zapalany paratenonu;
• wapniejące zapalenie ścięgna Achillesa;
• zapalenie kaletki powierzchownej lub głębokiej;
• dodatkowy mięsień płaszczkowaty;
• choroba/deformacja Haglunda lub egzostoza kości piętowej;
• choroba Severa;
• zapalenie poduszki tłuszczowej Kagera;
• konflikt tylny stawu skokowego;
• zespół kości trójkątnej;
• złamanie zmęczeniowe kości piętowej/skokowej;
• choroby układowe, m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza i spondyloartropatie;
• osteochondroza kości skokowej lub urazy przeciążeniowe/zapalenie kości lub nowotwór dalszej części kości piszczelowej lub kości piętowej (3, 5-7, 9, 16).

Należy rozważyć skierowanie pacjenta do lekarza przede wszystkim, gdy:

• istnieje uzasadniona niepewność co do diagnozy ze względu na niespecyficzne objawy;
• wystąpił nieoczekiwany przebieg lub zmiana objawów w trakcie leczenia (8).

Piśmiennictwo

1. Ko V.M., Cao M., Qiu J., Fong I.C., Fu S.C., Yung P.S., Ling S.K.: Comparative short-term effectiveness of non-surgical treatments for insertional Achilles tendinopathy: a systematic review and network meta-ana­lysis. „BMC Musculoskelet Disord”, 2023, 7, 24 (1), 102.
2. Traweger A., Scott A., Kjaer M. et al.: Achilles tendino­pathy. „Nat Rev Dis Primers”, 11, 20 (2025).
3. von Rickenbach K.J., Borgstrom H., Tenforde A., Borg-Stein J., McInnis K.C.: Achilles Tendinopathy: Evaluation, Rehabilitation, and Prevention. „Current Sports Medicine Reports”, 20 (6), 327-334, June 2021. DOI: 10.1249/JSR.0000000000000855.
4. Malliaras P.: Physiotherapy management of Achilles tendinopathy. „J Physiother”, 2022, 68 (4), 221-237.
5. Malliaras P., Gravare Silbernagel K., de Vos R. et al.: Diagnostic domains, differential diagnosis and conditions requiring further medical attention that are considered important in the assessment for Achilles tendinopathy: a Delphi consensus study. „British Journal of Sports Medicine”, 2025, 59, 891-901.
6. Chimenti R.L., Neville C., Houck J., Cuddeford T., Carreira D., Martin R.L.: Achilles Pain, Stiffness, and Muscle Power Deficits: Midportion Achilles Tendino­pathy Revision – 2024. „Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy”, 2024, 54, 12, 1-32.
7. Silbernagel K.G., Hanlon S., Sprague A.: Current Clinical Concepts: Conservative Management of Achilles Tendinopathy. „J Athl Train”, 2020, 55 (5), 438-47.
8. de Vos R.J., van der Vlist A.C., Zwerver J., Meuffels D.E., Smithuis F., van Ingen R., van der Giesen F., Visser E., Balemans A., Pols M., Veen N., den Ouden M., Weir A.: Dutch multidisciplinary guideline on Achilles tendino­pathy. „Br J Sports Med”, 2021, 55 (20), 1125-34.
9. Medina Pabón M.A., Naqvi U.: Achilles Tendinopathy. [In:] StatPearls (Internet). Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 [dostęp: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538149/].
10. Docking S.I., Hart H.F., Rio E., Hannington M.C., Cook J.L., Culvenor A.G.: Explaining Variability in the Prevalence of Achilles Tendon Abnormalities: A Systematic Review with Meta-analysis of Imaging Studies in Asymptomatic Individuals. „Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy”, 2021 51, 5, 232-52.
11. Lieberthal K., Paterson K.L., Cook J., Kiss Z., Girdwood M., Bradshaw E.J.: Prevalence and factors associated with asymptomatic Achilles tendon pathology in male distance runners. „Phys Ther Sport”, 2019, 39, 64-68.
12. Docking S.I., Rosengarten S.D., Daffy J., Cook J.: Structural integrity is decreased in both Achilles tendons in people with unilateral Achilles tendinopathy. „J Sci Med Sport”, 2015, 18 (4), 383-7.
13. Docking S.I., Girdwood M.A., Cook J., Fortington L.V., Rio E.: Reduced Levels of Aligned Fibrillar Structure Are Not Associated with Achilles and Patellar Tendon Symptoms. „Clinical Journal of Sport Medicine: Official Journal of the Canadian Academy of Sport Medicine”, 2020, 30 (6), 550-5.
14. Docking S.I., Hart H.F., Rio E, Hannington M.C., Cook J.L., Culvenor A.G.: Explaining Variability in the Prevalence of Achilles Tendon Abnormalities: A Systematic Review With Meta-analysis of Imaging Studies in Asymptomatic Individuals. „J Orthop Sports Phys Ther”, 2021, 51 (5), 232-52.
15. Chimenti R.L., Cychosz C.C., Hall M.M., Phisitkul P.: Current Concepts Review Update: Insertional Achilles Tendinopathy. „Foot Ankle Int”, 2017, 38 (10), 1160-9. PMC5956523.
16. Merry K., Napier C., Waugh C.M., Scott A.: Foundational Principles and Adaptation of the Healthy and Pathological Achilles Tendon in Response to Resistance Exercise: A Narrative Review and Clinical Implications. „J Clin Med”, 2022, 12, 11 (16), 4722.

mgr Adam Różański

Galeria

Zobacz więcej